Karşılıksız çek cezası hesaplama
Çek tutarına göre adli para cezası ve ödenmezse çevrilecek hapis süresi.
Hazırlayan: Av. Onuralp Turhan · Son güncelleme: Kasım 2026
Karşılıksız çek suçu nedir?
5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesine göre, ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilen çekin, hesapta karşılığının bulunmaması nedeniyle kısmen veya tamamen ödenmemesi hâlinde “karşılıksızdır” işlemi yapılır. Bu durumda çeki düzenleyen (keşideci) veya tüzel kişi adına düzenlenmişse yetkili kişi hakkında, şikâyet üzerine, her bir çek yaprağı için ayrı ayrı adli para cezası verilir.
Karşılıksız çek cezası ne kadar?
- Mahkeme her çek yaprağı için 1.500 güne kadar adli para cezasına hükmeder.
- Adli para cezasının toplam miktarı, çekin karşılıksız kalan tutarından az olamaz.
- Bu cezanın yanında kişi hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı da verilir.
- Adli para cezası ödenmezse, ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı kadar hapse çevrilir (5275 sayılı Kanun m.106).
Örnek: 250.000 TL tutarındaki tek bir çek karşılıksız kalmışsa ve mahkeme 1.500 gün adli para cezası belirlerse, bir günün karşılığı en az 166,67 TL olarak belirlenir ve toplam ceza en az 250.000 TL olur. Bu ceza ödenmezse 1.500 gün (yaklaşık 50 ay) hapse çevrilebilir.
Çek bedelinin ödenmesinin etkisi
Kanun, çek bedelinin ödenmesine önemli sonuçlar bağlamıştır. Karşılıksız kalan çek bedelinin, kanunda belirtilen faiz ve fer’ileriyle birlikte hamile ödenmesi hâlinde; yargılama aşamasında davanın düşmesine, hüküm verilmişse mahkûmiyet kararının bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir. Çek bedelinin taksitlerle ödenmesi için de kanunda düzenleme bulunmaktadır.
Şikâyet, görevli mahkeme ve usul
- Karşılıksız çek suçu şikâyete bağlıdır. Şikâyet hakkı çek hamiline aittir.
- Bu suçla ilgili davalara icra ceza mahkemesi bakar.
- Uygulamada şikâyetin, İcra ve İflas Kanunu’ndaki genel süre esas alınarak öğrenme tarihinden itibaren üç ay içinde yapılması gerektiği kabul edilir. Sürenin kaçırılmaması önemlidir.
- Bu suçta uzlaşma ve ön ödeme hükümleri uygulanmaz.
Karşılıksız çekte hukuki yollar
Ceza yargılamasından bağımsız olarak hamil, çek bedelini kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip ederek tahsil edebilir. Bu takipte talep edilebilecek vekalet ücretini icra vekalet ücreti hesaplama aracıyla, gecikme faizini ise yasal faiz hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Karşılıksız çek cezası ne kadar?
Her çek yaprağı için 1.500 güne kadar adli para cezası verilir. Toplam ceza çekin karşılıksız kalan tutarından az olamaz. Ayrıca çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı getirilir.
Karşılıksız çek cezası hapse çevrilir mi?
Adli para cezası ödenmezse, ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı kadar hapse çevrilir.
Çek borcu ödenirse ceza ortadan kalkar mı?
Evet. Çek bedeli kanunda öngörülen faiz ve fer’ileriyle ödenirse yargılama aşamasında dava düşer, hüküm verilmişse mahkûmiyet bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.
Karşılıksız çek davasına hangi mahkeme bakar?
Karşılıksız çek suçuna ilişkin davalara icra ceza mahkemesi bakar.
Ceza ve infaz: diğer araçlar
Ceza infaz hesaplama
Hapis cezasına göre koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve cezaevi süresi.
Hesapla →TCK 188 infaz hesaplama
Uyuşturucu ticareti cezalarında üçte iki oranıyla koşullu salıverilme süresi.
Hesapla →Promil hesaplama
Kilo ve içilen alkole göre tahmini promil ve yasal sınırlar.
Hesapla →Sonucunuzu bir avukatla değerlendirmek ister misiniz?
Hesaplamalar genel bilgi amaçlıdır. Somut durumunuz için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Bu sayfadaki araçlar yürürlükteki mevzuata göre yaklaşık sonuç verir ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Kesin sonuç; dosyanın özelliklerine, mahkeme kararına ve bilirkişi incelemesine göre değişebilir.
