İşçi alacakları; işçinin iş sözleşmesinin varlığı süresince veya feshi sonrasında yasal olarak hak kazandığı ücret, tazminat ve benzeri ödemelerin tamamını kapsar. Güncel mevzuata göre bu alacaklar iki ana gruba ayrılır:
Feshe Bağlı Olan Alacaklar ve Tazminatlar: Kıdem Tazminatı — Aynı işverene bağlı en az 1 yıllık çalışma süresi gerektirir. Her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında ödenir. 2026 yılı ikinci yarısı için kıdem tazminatı tavanı 73.729,84 TL‘dir. İhbar Tazminatı — Bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde, çalışma süresine göre 2 hafta ile 8 hafta arasında değişen sürelerin brüt ücret karşılığıdır. Yıllık İzin Ücreti — Kullanılmayan yıllık izinlerin karşılığı iş sözleşmesinin feshinde çıplak ücret üzerinden ödenir.
Feshe Bağlı Olmayan (Her Zaman İstenebilen) Alacaklar: Temel Ücret — Çalışma karşılığı hak edilen ve ödenmeyen maaş alacaklarıdır. Fazla Mesai Ücreti — Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için normal saatlik ücretin %50 fazlasıyla ödenir. Hafta Tatili ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti — Resmi bayramlar ve hafta tatillerinde çalışma yapılması durumunda hak edilen ödemelerdir.
Önemli Yasal Süreler ve Süreçler: Zamanaşımı — Kıdem, ihbar, fazla mesai ve yıllık izin gibi tüm işçilik alacakları için zamanaşımı süresi 5 yıldır. Zorunlu Arabuluculuk — İş mahkemelerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
İçindekiler
- İşçi Alacakları Nelerdir? Tanım ve Kapsam
- Feshe Bağlı İşçi Alacakları ve Tazminatlar
- Kıdem Tazminatı: Şartlar, Hesaplama ve 2026 Tavanı
- İhbar Tazminatı: Bildirim Süreleri ve Hesaplama
- Yıllık İzin Ücreti
- İşe İade Tazminatı ve İş Güvencesi
- Kötüniyet Tazminatı, Sendikal ve Ayrımcılık Tazminatı
- Feshe Bağlı Olmayan İşçi Alacakları
- Fazla Mesai, Hafta Tatili ve UBGT Ücreti
- İşçi Alacakları Nasıl Hesaplanır? Pratik Örnek
- İşten Ayrılma Türüne Göre İşçi Hakları Tablosu
- İşçilik Alacakları için 5 Yıl Zamanaşımı
- Zorunlu Arabuluculuk Süreci
- İspat Yükü: Hangi Belge Neyi Kanıtlar?
- Yargıtay Kararları
- Sık Sorulan Sorular
İşçinin çalışırken ya da iş akdi sona erdikten sonra hak kazandığı tüm ödemeler; işçi alacakları çatısı altında toplanmaktadır. İşçinin bu alacakları; kıdem, ihbar, yıllık izin gibi feshe bağlı kalemler ile ödenmemiş maaş, fazla mesai, hafta tatili gibi her zaman talep edilebilecek kalemler olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır. Bu yazıda işçi alacakları türlerini, 2026 güncel hesaplama rakamlarını, zamanaşımını ve arabuluculuk sürecini, avukat kaleminden tüm ayrıntılarıyla ele alıyorum.
İşçi Alacakları Nelerdir? Tanım ve Kapsam
İşçi alacakları; 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında, iş sözleşmesinin devamı süresince ve feshinin ardından işçinin talep hakkına sahip olduğu ücret, tazminat ve benzeri nitelikteki ödemelerin tümüdür. Korunan hukuki değer işçinin emeği ve yaşamını idame ettirme hakkıdır; bu nedenle iş hukuku; borçlar hukukunun genel kurallarından farklı olarak işçi lehine yorumlanmaktadır.
Temel ayrım şudur: Bir kısım alacak yalnızca iş sözleşmesinin belirli biçimlerde sona ermesi durumunda doğarken; ücret, fazla mesai ve tatil ücretleri gibi kalemler sözleşme devam etse dahi her zaman talep edilebilmektedir.
4857 Sayılı İş Kanunu – Temel Ücret Güvencesi (Madde 32)
Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.
Kaynak: 4857 Sayılı İş Kanunu – mevzuat.gov.tr | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Feshe Bağlı İşçi Alacakları ve Tazminatlar
Bu gruptaki alacaklar; iş sözleşmesinin feshinin belirli koşulları sağlaması halinde doğmaktadır. Feshin kimin tarafından, hangi gerekçeyle yapıldığı; hangi tazminata hak kazanıldığını doğrudan belirlemektedir.
Kıdem Tazminatı: Şartlar, Hesaplama ve 2026 Tavanı
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi hâlâ yürürlüktedir. Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için:
- Aynı işverende en az 1 yıl kesintisiz çalışmış olmak
- İş sözleşmesinin işçiye kıdem tazminatı hakkı tanıyan nedenlerden biriyle sona ermesi
Kıdem tazminatı hakkı doğuran fesih ve ayrılma biçimleri:
- İşverenin haksız feshi (4857 m.17 kapsamında bildirimli fesih veya haksız nedenle derhal fesih)
- İşçinin haklı nedenle derhal feshi (4857 m.24 — ücret ödenmemesi, sağlığı tehdit eden koşullar vb.)
- Askerlik nedeniyle ayrılma
- Evlilik nedeniyle ayrılma (kadın işçi, evlenme tarihinden itibaren 1 yıl içinde)
- Emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almak için ayrılma
- İşçinin ölümü (mirasçılar talep eder)
Kıdem Tazminatı Hesaplama Formülü
Kıdem Tazminatı = Çalışma Yılı × Giydirilmiş Brüt Günlük Ücret × 30
Hesaplamada kullanılan brüt ücret; çıplak ücrete ek olarak işçiye sağlanan para ya da para ile ölçülebilen tüm menfaatleri (yemek, servis, düzenli yapılan primler vb.) kapsamaktadır.
2026 Yılı İkinci Yarısı Kıdem Tazminatı Tavanı
73.729,84 TL — Bu tavan; hesaplanan kıdem tazminatının her bir hizmet yılı için aşamayacağı azami tutardır. Brüt ücretiniz tavan ücretin üzerindeyse, kıdem tazminatınız yine de tavan üzerinden hesaplanır. Tavan altındaysa gerçek brüt ücretiniz esas alınır.
Çalışma yılının hesabı: Tam yıllar baz alınır; tam yılı doldurmayan süreler için gün bazında orantılı hesaplama yapılır. Örneğin 3 yıl 8 ay 15 gün çalışan birinin kıdem tazminatı; 3 yıl için tam, 8 ay 15 gün için ise günlük kıdem tutarı × gün sayısı yöntemiyle hesaplanır.
İhbar Tazminatı: Bildirim Süreleri ve Hesaplama
Belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden taraf (işveren veya işçi); karşı tarafa bildirim süresine uymak ya da bu süreye ait ücreti peşin ödemek zorundadır. Uymayan taraf; ihbar tazminatı ödemekle yükümlüdür.
| Kıdeme Göre Çalışma Süresi | Bildirim Süresi | İhbar Tazminatı = (gün × brüt günlük ücret) |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta (14 gün) | 14 günlük brüt ücret |
| 6 ay – 1,5 yıl arası | 4 hafta (28 gün) | 28 günlük brüt ücret |
| 1,5 yıl – 3 yıl arası | 6 hafta (42 gün) | 42 günlük brüt ücret |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta (56 gün) | 56 günlük brüt ücret |
İhbar tazminatı; kıdem tazminatından farklı olarak çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanmaktadır. Yemek, servis gibi yan haklar dahil edilmez.
Yıllık İzin Ücreti
İşçinin hak kazandığı ancak iş sözleşmesi sona ermeden kullanamadığı yıllık izin günlerinin ücreti; fesih anındaki çıplak brüt günlük ücret üzerinden hesaplanarak ödenir. Yıllık izin ücreti; kıdem ve ihbar tazminatından farklı olarak hem işveren hem işçi kaynaklı her türlü fesihte — haksız istifa dahil — talep edilebilmektedir.
| Kıdem Süresi | Yıllık İzin Hakkı | Özel Durumlar |
|---|---|---|
| 1-5 yıl arası | 14 iş günü | Yeraltı işlerinde +4 gün |
| 5-15 yıl arası | 20 iş günü | Yeraltı işlerinde +4 gün |
| 15 yıl ve üzeri | 26 iş günü | Yeraltı işlerinde +4 gün |
| 18 yaşından küçük ve 50 yaş+ | En az 20 iş günü | Alt sınır olarak uygulanır |
İşe İade Tazminatı ve İş Güvencesi
İş güvencesi kapsamındaki işçiler; haksız feshe uğradıklarında işe iade davası açabilmektedir. Koşullar: 30 ve üzeri işçi çalıştıran işyeri; en az 6 ay kıdemi olan işçi; belirsiz süreli iş sözleşmesi; belirli meslek grupları ile üst düzey yöneticiler kapsam dışıdır.
Mahkeme işe iadeye hükmederse işveren iki seçenekle karşı karşıya kalır:
- İşçiyi işe alırsa: Boşta geçen süre için en fazla 4 aylık ücret ve diğer hakları ödemekle yükümlüdür.
- İşçiyi işe almazsa: Kıdem ve çalışma süresine göre 4 ile 8 aylık brüt ücret tutarında işe iade tazminatı (iş güvencesi tazminatı) öder. Bu tutar; kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak ödenir.
Kötüniyet Tazminatı, Sendikal ve Ayrımcılık Tazminatı
Kötüniyet Tazminatı
İş güvencesi kapsamı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesi; kötü niyetle feshedilirse ihbar süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. İspat yükü işçidedir; kötüniyetin kanıtlanması güçtür. Kötüniyet ve ihbar tazminatı birlikte talep edilebilir; kıdem tazminatını etkilemez.
Sendikal Tazminat
Sendikaya üyelik ya da sendikal faaliyet nedeniyle yapılan fesihte; en az 1 yıllık ücret tutarında sendikal tazminat ödenir. Kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak talep edilir. İspat işçiye aittir.
Ayrımcılık Tazminatı
Dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, hamilelik, doğum gibi ayrımcılık yasağı kapsamındaki nedenlerle iş sözleşmesi feshedilirse; en fazla 4 aylık ücret tutarında ayrımcılık tazminatı ödenir. Diğer haklarla birlikte talep edilebilir.
Feshe Bağlı Olmayan İşçi Alacakları
Bu gruptaki alacaklar; iş sözleşmesi devam ederken de talep edilebilmektedir. Haksız işten çıkarılsanız da, istifa etseniz de bu alacaklar varlığını korur ve zamanaşımı süresi içinde istenebilir.
Fazla Mesai, Hafta Tatili ve UBGT Ücreti
Ödenmemiş Ücret (Temel Ücret Alacağı)
Çalışma karşılığı hak edilen ancak ödenmeyen maaş alacaklarıdır. Her ay sonunda doğan bu alacak; ödenmediği aydan itibaren 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Bordro imzalatılmış olması tek başına ödemenin yapıldığını kanıtlamaz; bankadan ödeme yapılmışsa banka kayıtları belirleyicidir.
Fazla Mesai Ücreti
Haftada 45 saati aşan çalışmalar fazla mesaiye girer. Her fazla mesai saati; normal saatlik ücretin %50 fazlasıyla ödenir. Telafi çalışması yapılan durumlarda zamlı oran uygulanmaz. Yıllık azami fazla mesai sınırı 270 saattir; bu sınırı aşan süreler için çalışmanın belgeli onayı gerekir. İşveren, banka ve imzasız bordroyla ispat güçlüklerini aşmaya çalıştığında Yargıtay hâkim takdiriyle indirim yolunu tercih etmektedir.
Hafta Tatili Ücreti
Hafta tatili; haftanın 6 işgünü çalışan işçiye verilen bir günlük dinlenme hakkıdır. Bu günde çalıştırılan işçi; o güne ait ücretinin %100 fazlasını alır (toplam 2 günlük ücret). Hafta tatili ücretinin talep edilebilmesi için o haftada 6 gün çalışmış olmak şartı aranmaktadır.
Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti
Resmî tatil günlerinde (29 Ekim, 23 Nisan, 30 Ağustos vb.) çalıştırılan işçiye; o güne ait ücreti %100 fazlasıyla ödenir. İşçinin izin kullanması zorunlu değildir; tarafların anlaşmasıyla çalışılabilir ve karşılığı ödenir.
Gece Zammı
Gece döneminde (20:00-06:00) yapılan çalışmalar için işçi; en az %25 gece zammı almaya hak kazanmaktadır. Gece vardiyası arka arkaya 7,5 saati aşamaz.
İşçi Alacakları Nasıl Hesaplanır? Pratik Örnek
Hesaplama Örneği — 5 Yıl 3 Ay Çalışan İşçi
Varsayımlar: Net maaş 40.000 TL | Brüt ücret (yaklaşık): 56.000 TL | Giydirilmiş brüt: 58.000 TL (yemek ve servis dahil) | İşveren haksız nedenle feshetti
Kıdem tazminatı: 5 tam yıl + 3 ay = (5 × 58.000 TL) + (3/12 × 58.000 TL) = 290.000 + 14.500 = 304.500 TL
(58.000 TL tavan olan 73.729,84 TL’nin altında olduğundan tavan uygulanmaz)
İhbar tazminatı (3+ yıl → 56 gün): 56.000 / 30 × 56 = 104.533 TL
Yıllık izin (5-15 yıl arası → 20 gün hak, 12 gün kullanıldı → 8 gün kaldı): 56.000 / 26 × 8 = 17.230 TL
Toplam fesih alacağı (fazla mesai ve tatil ücretleri hariç): yaklaşık 426.263 TL
İşten Ayrılma Türüne Göre İşçi Hakları Tablosu
| Ayrılma / Fesih Türü | Kıdem | İhbar | Yıllık İzin | İşe İade |
|---|---|---|---|---|
| İşveren haksız feshi | Hak kazanır | Hak kazanır | Hak kazanır | Koşullar varsa açılabilir |
| İşveren haklı feshi (m.25/II) | Hak kazanamaz | Hak kazanamaz | Hak kazanır | Açılamaz |
| İşçi istifası (genel) | Hak kazanamaz | Hak kazanır (süresi ödemezse) | Hak kazanır | Açılamaz |
| İşçi haklı feshi (m.24) | Hak kazanır | Hak kazanır | Hak kazanır | Açılamaz |
| Emeklilik nedeniyle ayrılma | Hak kazanır | Hak kazanamaz | Hak kazanır | Açılamaz |
| Askerlik nedeniyle ayrılma | Hak kazanır | Hak kazanamaz | Hak kazanır | Açılamaz |
| Kadının evlenerek ayrılması (1 yıl içinde) | Hak kazanır | Hak kazanamaz | Hak kazanır | Açılamaz |
| İşçinin ölümü | Hak kazanır (mirasçılar) | Hak kazanamaz | Hak kazanır (mirasçılar) | Açılamaz |
İşçilik Alacakları için 5 Yıl Zamanaşımı
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ve 4857 sayılı Kanun’da yapılan değişikliklerle birlikte; tüm işçilik alacakları için zamanaşımı süresi 5 yıla indirilmiştir. Bu değişiklik öncesinde kıdem ve ihbar tazminatının 10 yıllık genel zamanaşımına tabi olduğu kabul ediliyordu; yeni uygulamada bu kalemler de 5 yıl içinde talep edilmelidir.
Zamanaşımının başladığı tarihler:
- Kıdem ve ihbar tazminatı: İş sözleşmesinin sona erdiği tarih
- Ödenmemiş ücret: Her ay için ilgili ücretin ödenmesi gereken tarih (muacceliyet)
- Yıllık izin ücreti: İş sözleşmesinin sona erdiği tarih
- Fazla mesai ücreti: Her fazla mesai dönemine ait ücretin ödeneceği tarih
Zamanaşımı itirazı ve arabuluculuk: Arabuluculuk başvurusu; zamanaşımını keser. Bu nedenle zamanaşımı süresinin bitmesine yaklaşıldığında arabuluculuk başvurusu yapılması, hakkın korunması açısından kritik önem taşımaktadır. Dava açılmadan yapılan başvurular; Türk Medeni Kanunu m.158 kapsamında zamanaşımını kesen hukuki işlem niteliğindedir.
Zorunlu Arabuluculuk Süreci
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca; işçi ve işveren uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartıdır. Bu şartı yerine getirmeden açılan davanın usulden reddi gerekmektedir.
Sürecin işleyişi şöyledir: Arabulucuya başvuru yapılır → 3 hafta içinde ilk toplantı (gerektiğinde 1 hafta ek süre verilebilir) → Anlaşma sağlanırsa tutanak düzenlenir ve dava açılamaz → Anlaşma sağlanamazsa “anlaşamama tutanağı” alınır → Bu tutanakla dava açılabilir. Arabuluculuk; tarafların zaman ve maliyet tasarrufu sağlayabileceği, yargı öncesi uzlaşma alanıdır. Ancak alacakların tamamını kapsamayan bir uzlaşma teklifini imzalamak; kalan alacakların talep hakkından vazgeçildiği anlamına gelebileceğinden dikkatli olunması gerekmektedir.
İspat Yükü: Hangi Belge Neyi Kanıtlar?
İspat yükü iş hukukunun en pratik sorunlarından biridir. Yargıtay; zaman içinde yerleşik içtihadıyla şu tabloyu oluşturmuştur:
| Alacak Kalemi | İspat Yükü | Anahtar Belgeler |
|---|---|---|
| Kıdemin (çalışma süresinin) ispat | İşçi | SGK hizmet dökümü, iş sözleşmesi, tanık ifadesi |
| Ücretin ödendiğinin ispat | İşveren | Banka transferi, imzalı bordro + banka kaydı |
| Fazla mesainin yapıldığının ispat | İşçi | İşyeri kayıtları, mesai çizelgesi, tanık ifadesi; yoksa hâkim takdiriyle indirim |
| Yıllık izin kullandırıldığının ispat | İşveren | İmzalı izin defteri veya dijital izin kayıtları |
| Hafta tatili çalışmasının ispat | İşçi | İşyeri vardiya kayıtları, giriş-çıkış logları |
Yargıtay Kararları
Bordro İmzası Ödemeyi Kanıtlamaz (Yargıtay 9. HD)
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; banka kanalı dışında (elden nakit) yapılan ödemelere ilişkin imzalı bordroların, ücretin gerçekten ödendiğini kanıtlamak için tek başına yeterli olmadığına tutarlı biçimde hükmetmektedir. Ödemenin gerçekleştiğinin kanıtlanması yükü işverendedir; bu nedenle ücret ödemelerinin mutlaka banka kanalıyla yapılması önerilmektedir.
Fazla Mesaide Hâkim Takdiriyle İndirim (Yargıtay 9. HD ve 22. HD)
Tanık ifadesiyle kurulan fazla mesai iddiasında Yargıtay; hakkaniyet ilkesi gereğince mahkemenin bilirkişi raporuna kıyasla indirim yapabileceğini kabul etmektedir. Somut kayıt olmaksızın tüm haftalar için aynı fazla mesai saatinin talep edilmesi; hesaplama üzerinde hâkim indirimini tetiklemektedir.
İstifa Baskısıyla Alınan İstifanın Geçersizliği
Yargıtay; işverenin baskısıyla ya da irade fesadıyla alınan istifa dilekçelerini; geçerli bir istifa olarak kabul etmemekte ve iş sözleşmesini işverence feshedilmiş saymaktadır. Bu durumda işçi kıdem tazminatı da dahil tüm feshe bağlı alacaklara hak kazanmaktadır.
İşçi alacaklarınızın hesaplanması, arabuluculuk süreci veya işe iade davası için hukuki destek almak istiyorsanız Ankara Avukat Onuralp Turhan ile iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İşçinin alacakları nelerdir?
İşçi alacakları iki gruba ayrılır. Feshe bağlı alacaklar: kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, işe iade tazminatı, kötüniyet tazminatı. Feshe bağlı olmayan alacaklar: ödenmemiş ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücreti, gece zammı. Bu alacaklar; belirli hallerde eş zamanlı talep edilebilmektedir.
İşçi alacakları türleri nelerdir?
Başlıca işçi alacağı türleri: kıdem tazminatı (en az 1 yıl çalışma + uygun fesih), ihbar tazminatı (bildirim süresine uyulmaması), yıllık izin ücreti (kullanılmayan izinler), fazla mesai ücreti (haftada 45 saati aşan çalışmalar, %50 zamlı), hafta tatili ücreti, UBGT ücreti, ödenmemiş maaş, işe iade tazminatı (iş güvencesi kapsamındakilere), kötüniyet tazminatı, sendikal tazminat ve ayrımcılık tazminatıdır.
İşçilik alacakları için 5 yıl zamanaşımı süresi nedir?
4857 sayılı İş Kanunu m.32 ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında; tüm işçilik alacakları için zamanaşımı 5 yıldır. Kıdem ve ihbar tazminatında süre; iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten, ücret alacaklarında ise her ödeme döneminin muacceliyet tarihinden itibaren işlemeye başlar. Arabuluculuk başvurusu zamanaşımını keser.
İşçi alacakları nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı: çalışma yılı × 30 günlük giydirilmiş brüt ücret (2026/2. yarı tavanı: 73.729,84 TL/yıl). İhbar tazminatı: kıdeme göre 14-56 gün × çıplak brüt günlük ücret. Yıllık izin: kalan izin günü × çıplak brüt günlük ücret. Fazla mesai: aşılan her saat × saatlik ücret × 1,5. Her kalemin hesabında kullanılan “brüt ücret” kavramı farklılaşmaktadır; giydirilmiş ve çıplak ücret ayrımına dikkat edilmelidir.
2026 kıdem tazminatı tavanı kaç TL?
2026 yılı ikinci yarısı kıdem tazminatı tavanı 73.729,84 TL‘dir. Bu tavan; her bir hizmet yılı için ödenebilecek azami kıdem tazminatı tutarıdır. Brüt ücretiniz bu tutarın altındaysa gerçek ücretiniz esas alınır; üzerindeyse yalnızca tavan üzerinden hesaplama yapılır.
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Genel kural: hayır. Kendi iradesiyle istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. İstisnalar: emeklilik için ayrılma, askerlik, evlilik (kadın işçi — 1 yıl içinde), sağlık koşullarının ihlali, ücret ödenmemesi gibi İş Kanunu m.24 kapsamındaki haklı nedenlerle istifa halinde kıdem tazminatı hakkı doğmaktadır. Ayrıca işverenin baskısıyla alınan istifa dilekçeleri Yargıtay tarafından geçersiz sayılmaktadır.
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Haftalık 45 saati aşan her saat fazla mesaidir. Hesaplama: saatlik brüt ücret × 1,5 × fazla mesai saati. Örneğin 55.000 TL brüt ücretle çalışan bir işçinin saatlik ücreti yaklaşık 211 TL; 10 saatlik fazla mesai için alacağı ücret: 211 × 1,5 × 10 = 3.165 TL. Yıllık azami fazla mesai sınırı 270 saattir.
Dava açmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 uyarınca; işçilik alacaklarına ilişkin davalar için dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunlu dava şartıdır. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculuk; zamanaşımını keser ve ücretsizdir (ilk 3 saat devlet tarafından karşılanır).
İşveren ücret ödediğini nasıl kanıtlar?
Yargıtay’a göre ispat yükü işverendedir. Ücretin ödendiğini kanıtlamanın en güvenli yolu; banka aracılığıyla yapılan ödemelerdir. Nakden yapılan ve yalnızca imzalı bordroyla desteklenen ödemelerde, Yargıtay banka kaydı olmaksızın ödemenin gerçekleştiğinin kanıtlanmış sayılamayacağına hükmetmektedir.
Yıllık izin ücreti istifa durumunda alınabilir mi?
Evet. Yıllık izin ücreti; sözleşmenin hangi tarafça, hangi nedenle feshedildiğine bakılmaksızın talep edilebilmektedir. İstifa eden işçi dahi kullanmadığı yıllık izin günlerinin karşılığını çıplak brüt günlük ücret üzerinden almaya hak kazanmaktadır. Bu; kıdem tazminatından ayrışan önemli bir özelliktir.
İşe iade tazminatı ile kıdem tazminatı birlikte alınabilir mi?
Evet. İşe iade davasında mahkeme işe iadeye hükmeder ve işveren işçiyi geri almayı reddederse; kıdem, ihbar ve yıllık izin tazminatlarına ek olarak 4 ila 8 aylık brüt ücret tutarında iş güvencesi (işe iade) tazminatı ödenir. Ayrıca boşta geçen süre için en fazla 4 aylık ücret de ayrıca ödenmektedir.
Kıdem tazminatını almak için avukata ihtiyaç var mı?
Zorunlu değildir; ancak deneyimli bir avukat; hesaplama hatalarını tespit eder (giydirilmiş ücret kapsamı, tam yıl hesabı, zamanaşımı takibi), işverenle müzakere yürütür ve arabuluculukta avantaj sağlar. Özellikle uzun kıdemli, yüksek alacaklı ya da ihtilaflı dosyalarda; hatalı bir hesaplama veya zamanaşımı gözden kaçması ciddi hak kayıplarına yol açabilmektedir.
Av. Onuralp Turhan – Avukat Onaylı İçerik
Bu makale, Ankara Barosu’na kayıtlı Av. Onuralp Turhan tarafından kaleme alınmıştır. Ankara’nın Etimesgut ve Eryaman ilçelerinde faaliyet gösteren Turhan Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, iş hukuku başta olmak üzere geniş bir hukuki yelpazede müvekkillerine hizmet sunmaktadır. Hukuki destek için turhanhukukvedanismanlik.com.tr adresinden iletişime geçebilirsiniz.
