Kemik kırığı cezası TCK 87/3’te düzenlenir. Yaralama kemik kırığı veya çıkığa yol açarsa TCK 86’daki ceza yarısına kadar artırılır. Oran, adli tıp raporundaki kırık derecesine (1-6) göre belirlenir.
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama hallerinde ceza ağırlaşır. Yüzde sabit iz, sürekli zayıflama veya hayati tehlikede ceza bir kat artırılır. Alt sınır 4 yıl, nitelikli hallerde 6 yıldır. Organ işlevinin yitirilmesinde ceza iki kat artırılır. Alt sınır 6 yıl, nitelikli hallerde 9 yıldır.
Ölüm: Kasten yaralama ölümle sonuçlanırsa 10-14 yıl, nitelikli hallerde 14-18 yıl hapis verilir. Bu suçlar şikayete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamı dışındadır.
İçindekiler
- Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Nedir?
- TCK 87 Kanun Metni ve 2025 Değişikliği
- Kemik Kırığı Cezası: Derece ve Artırım Oranı
- Yüzde Sabit İz ve Yüzün Sürekli Değişikliği
- Organ Kaybı ve Sürekli Zayıflama Farkı
- Hayati Tehlike Geçirecek Şekilde Yaralama
- Yaralama Sonucu Ölüm (TCK 87/4)
- Kemik Kırığı Cezası Hesaplama Örnekleri
- Şikayet, Uzlaştırma, HAGB ve Savunma
- Sık Sorulan Sorular
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Kemik Kırığı, Organ Kaybı, Yüzde Sabit İz (TCK 87)
Bir kavgada atılan tek yumruk burun kemiğini kırabilir. Bu durumda basit yaralama dosyası bir anda kemik kırığı cezası gerektiren bir dosyaya dönüşür. Şikayetten vazgeçmek de davayı bitirmez. Bu yazıda kemik kırığı cezası başta olmak üzere TCK 87’deki tüm ağır neticeleri anlatıyorum. 2025 değişikliğiyle gelen alt sınırları ve hesaplama örneklerini de paylaşıyorum.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Nedir?
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, kasten yaralama fiilinin mağdurda ağır bir sonuç doğurmasıdır. Fail yalnızca yaralamayı kastetmiştir. Ancak ortaya çıkan netice, kastettiğinden ağırdır. Kanun bu ağır netice için cezayı artırır.
Failin ağır neticeden sorumlu tutulması için en az taksirle hareket etmiş olması gerekir (TCK 23). Netice öngörülebilir değilse artırım uygulanmaz. Uygulamada yumrukla kırılan burun veya düşerek kırılan kol bu kapsamda değerlendirilir.
Ağırlaştırıcı neticeler şunlardır:
- Kemik kırığı veya çıkık,
- Yüzde sabit iz veya yüzün sürekli değişikliği,
- Duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması ya da yitirilmesi,
- Hayati tehlike ve konuşmada sürekli zorluk,
- Gebe kadında erken doğum veya çocuğun düşmesi,
- Ölüm.
Bu neticeler adli tıp raporu ile tespit edilir.
TCK 87 Kanun Metni ve 2025 Değişikliği
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu – Madde 87 (7550 sayılı Kanun ile değişik)
(1) Kasten yaralama fiili, mağdurun; a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, b) Konuşmasında sürekli zorluğa, c) Yüzünde sabit ize, d) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma, e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına, Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, bir kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde dört yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde altı yıldan az olamaz.
(2) Kasten yaralama fiili, mağdurun; a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, d) Yüzünün sürekli değişikliğine, e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine, Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde altı yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde dokuz yıldan az olamaz.
(3) Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, yarısına kadar artırılır.
(4) Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin birinci fıkrasına giren hallerde on yıldan ondört yıla kadar, üçüncü fıkrasına giren hallerde ise ondört yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun kasten yaralamanın cezalarını artırdı. TCK 86/1’deki temel ceza 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapis oldu. TCK 87/1 ve 87/2’deki alt sınırlar da yükseldi.
| Hüküm | 2025 Öncesi Alt Sınır | Yürürlükteki Alt Sınır |
|---|---|---|
| 87/1 (86/1 kapsamında) | 3 yıl | 4 yıl |
| 87/1 (86/3 kapsamında) | 5 yıl | 6 yıl |
| 87/2 (86/1 kapsamında) | 5 yıl | 6 yıl |
| 87/2 (86/3 kapsamında) | 8 yıl | 9 yıl |
4 Haziran 2025’ten önce işlenen fiillerde lehe kanun karşılaştırması yapılır (TCK 7/2). Fail için hangi kanun daha avantajlıysa o uygulanır. Eski tarihli dosyalarda bu hesap savunmanın ilk adımıdır.
Kemik Kırığı Cezası: Derece ve Artırım Oranı
Kemik kırığı cezası iki aşamada belirlenir. Önce TCK 86’ya göre temel ceza bulunur. Sonra bu ceza kırığın etkisine göre yarısına kadar artırılır. Kanun sabit bir oran vermez. Oranı hakim belirler ve gerekçelendirir.
Hakimin dayanağı adli tıp raporudur. Rapor, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisini 1 ile 6 arasında derecelendirir. 1. derece en hafif, 6. derece en ağır etkidir. Raporların hazırlanmasında Adli Tıp Kurumu ölçütleri esas alınır.
| Kırık Derecesi | Etki | Uygulamadaki Artırım Eğilimi |
|---|---|---|
| 1. derece | Hafif | Yaklaşık 1/6 |
| 2. ve 3. derece | Orta | Yaklaşık 1/4 ile 1/3 arası |
| 4, 5 ve 6. derece | Ağır | 1/3 ile 1/2 arası |
Bu tablo bir eğilimdir, kanuni bir zorunluluk değildir. Yargıtay orantılılık ve gerekçe arar. Raporda derece belirtilmemişse artırım yapılamaz. Eksik rapor bozma sebebidir.
Yargıtay 3. Ceza Dairesi: Derece ile Oran Uyumlu Olmalı
Daire, 2. derece kemik kırığında 1/3 oranında artırımı fazla bulmuş ve hükmü bozmuştur. Aynı derecede 1/4 oranındaki artırımı ise yerinde görmüştür. 1. derece kırıkta 1/5 artırım da fazla kabul edilmiştir.
Yargıtay 3. CD, 2018/5347 E., 2018/19278 K. · 2018/3626 E., 2018/18845 K. · 2020/7791 E., 2020/9294 K.
Ağır Kırıkta Üst Sınır Otomatik Uygulanamaz
4. derece kırıkta doğrudan 1/2 oranında artırım yapılmasını Yargıtay yerinde görmemiştir. Hakim, kırığın gerçek etkisini tartışmadan üst sınırı uygulayamaz.
Yargıtay 3. CD, 2020/12485 E., 2020/18333 K.
Yüzde Sabit İz ve Yüzün Sürekli Değişikliği
Yüzde sabit iz, iyileşmeden sonra yüzde kalıcı ve görünür bir iz kalmasıdır. Kesik, yanık veya dikiş izi bu kapsamdadır. Bu durumda ceza bir kat artırılır (87/1-c).
Yüzün sürekli değişikliği daha ağırdır. Yüzün genel görünümü kalıcı biçimde bozulmuşsa ceza iki kat artırılır (87/2-d). Ayrım izin büyüklüğüne ve yüzün bütününe etkisine göre yapılır.
Hakimin gözlemi zorunludur: Sabit iz için iyileşme tamamlandıktan sonra kesin rapor alınmalıdır. Hakim ayrıca duruşmada mağdurun yüzünü bizzat görmeli ve izin görünürlüğünü tutanağa yazmalıdır. Bu gözlem yapılmadan verilen hükümler Yargıtay’da bozulmaktadır.
Organ Kaybı ve Sürekli Zayıflama Farkı
Duyu veya organ işlevinde kısmi kayıp sürekli zayıflamadır. Tam kayıp ise işlevin yitirilmesidir. Bu ayrım cezanın bir kat mı, iki kat mı artacağını belirler.
Sürekli zayıflama (87/1-a)
Görme veya işitmede kalıcı azalma, eklem hareketinde kısıtlılık gibi durumlardır. Ceza bir kat artırılır ve en az 4 yıl olur.
İşlevin yitirilmesi (87/2-b)
Bir gözün görmemesi, bir kulağın tamamen duymaması veya bir organın kaybı bu kapsamdadır. Ceza iki kat artırılır ve en az 6 yıl olur.
Adli tıp, oranlama yaparken engellilik ölçütlerinden yararlanır. Raporun kesin ve iyileşme süreci tamamlandıktan sonra alınmış olması gerekir. Erken alınan rapor itiraz konusu yapılmalıdır.
Hayati Tehlike Geçirecek Şekilde Yaralama
Yaralama mağdurun yaşamını tehlikeye sokmuşsa ceza bir kat artırılır (87/1-d). Önemli olan fiilen ortaya çıkan tehlikedir. Mağdurun kısa sürede iyileşmesi sonucu değiştirmez.
Ciddi iç kanama, dalak yaralanması veya beyin kanaması hayati tehlike örnekleridir. Raporda “hayati tehlike geçirmiştir” ibaresi aranır. Aynı netice için hem hayati tehlike hem kırık artırımı yapılması ise tartışmalıdır. Yargıtay mükerrer artırımı bozma sebebi saymıştır (Y3CD 2013/25954 E., 2014/13039 K.).
Yaralama Sonucu Ölüm (TCK 87/4)
Fail öldürme kastı olmadan yaralar ve mağdur ölürse TCK 87/4 uygulanır. Basit kasten yaralama hallerinde ceza 10-14 yıl hapistir. Silah kullanma gibi nitelikli hallerde 14-18 yıl hapistir.
Bu suçun en kritik noktası kasten öldürmeden ayrılmasıdır. Kullanılan araç, darbe sayısı, hedef alınan bölge ve olay sonrası davranış kastı gösterir. Kasten öldürmenin cezaları için kasten öldürme suçu yazımıza bakabilirsiniz.
Kemik Kırığı Cezası Hesaplama Örnekleri
Aşağıdaki örnekler hesaplama mantığını göstermek içindir. Somut ceza tahrik, iyi hal ve diğer indirimlerle değişir.
| Olay | Hesaplama | Sonuç |
|---|---|---|
| Yumrukla burun kırığı, 2. derece | Temel 1 yıl 6 ay + 1/4 artırım | 1 yıl 10 ay 15 gün |
| Sopayla kol kırığı, 3. derece | 86/3 ile 2 yıl 3 ay + 1/3 artırım | 3 yıl |
| Yüzde kalıcı kesik izi | Temel 1 yıl 6 ay, bir kat artırım 3 yıl | Alt sınır nedeniyle 4 yıl |
| Bıçakla hayati tehlike | 86/3 ile artırılmış ceza, bir kat | En az 6 yıl |
| Bir gözün görme kaybı | Temel ceza, iki kat artırım | En az 6 yıl |
Kemik kırığı cezası hesaplanırken son aşamada indirimler uygulanır. Haksız tahrik indirimi cezayı 1/4’ten 3/4’e kadar düşürebilir. İyi hal indirimi ise 1/6 oranında uygulanır.
Şikayet, Uzlaştırma, HAGB ve Savunma
- Şikayet: TCK 87’deki hallerin hiçbiri şikayete bağlı değildir. Mağdur vazgeçse de dava sürer. Şikayete bağlı suçların kuralları için şikayet süresi ve şikayetten vazgeçme yazımıza bakabilirsiniz.
- Uzlaştırma: CMK 253 kasten yaralamada yalnızca TCK 86’nın üçüncü fıkrası dışındaki halleri kapsar. TCK 87 uzlaştırmaya tabi değildir.
- HAGB ve erteleme: Sonuç ceza 2 yıl veya altındaysa hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkündür. Kemik kırığı cezası çoğu zaman indirimlerle bu sınırın altına iner.
- Zamanaşımı: 87/1-3 hallerinde dava zamanaşımı çoğunlukla 15 yıldır. Ayrıntı için ceza zamanaşımı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Kemik kırığı cezası dosyalarında savunmanın en etkili alanı adli tıp raporudur. Kırığın derecesi, kesin rapor tarihi ve illiyet bağı mutlaka incelenmelidir. Kırık olaydan önce mi oluştu? Mağdur sonradan mı düştü? Bu sorular sonucu değiştirir. Saldırıya karşı koyma durumunda meşru savunma şartları da değerlendirilmelidir.
Kemik kırığı ve ağırlaşmış yaralama dosyalarında cezayı belirleyen en önemli belge adli tıp raporudur. Raporun derecesi, alındığı tarih ve gözlem eksikliği sonucu değiştirir. Dosyanızı ayrıntılı inceleyecek bir Ankara ceza avukatı ile görüşmeniz faydalı olur.
Sık Sorulan Sorular
Kemik kırığı cezası ne kadar?
TCK 86’ya göre belirlenen ceza, kırığın derecesine göre yarısına kadar artırılır. Basit halde temel ceza 1 yıl 6 ay ile 3 yıl arasıdır.
Kemik kırığı şikayete bağlı mı?
Hayır. Kemik kırığına neden olan yaralama resen soruşturulur. Mağdurun vazgeçmesi davayı düşürmez.
Kemik kırığında uzlaşma olur mu?
Hayır. TCK 87 uzlaştırma kapsamında değildir.
Burun kırığı kaçıncı derece sayılır?
Sabit bir derece yoktur. Burun kırıkları çoğu zaman 1. veya 2. derece olarak raporlanır. Derece, adli tıp raporunda belirlenir.
Kırık derecesi neden önemlidir?
Artırım oranı dereceye göre belirlenir. Derece yükseldikçe artırım yarıya kadar çıkabilir. Derece belirtilmeyen raporla artırım yapılamaz.
Yüzde sabit iz cezası nedir?
Ceza bir kat artırılır ve en az 4 yıl olur. Silah gibi nitelikli hallerde en az 6 yıldır.
Yüzde sabit iz nasıl tespit edilir?
İyileşme tamamlandıktan sonra alınan kesin raporla tespit edilir. Hakim ayrıca duruşmada mağdurun yüzünü bizzat gözlemler.
Hayati tehlike geçirecek şekilde yaralamanın cezası nedir?
Ceza bir kat artırılır. Alt sınır basit halde 4 yıl, nitelikli halde 6 yıldır.
Organ kaybında ceza nedir?
Organ işlevinin yitirilmesinde ceza iki kat artırılır. Alt sınır basit halde 6 yıl, nitelikli halde 9 yıldır.
Yaralama sonucu ölümde ceza ne kadar?
Basit hallerde 10-14 yıl, nitelikli hallerde 14-18 yıl hapis cezası verilir.
Kemik kırığında HAGB alınır mı?
Sonuç ceza 2 yıl veya altında kalırsa ve diğer şartlar varsa HAGB mümkündür. Basit haldeki kırık dosyalarında bu sık görülür.
2025 öncesi işlenen yaralamada hangi ceza uygulanır?
Lehe kanun ilkesi uygulanır. Eski ve yeni kanun ayrı ayrı hesaplanır ve fail için hangisi daha avantajlıysa o seçilir.
Adli tıp raporuna itiraz edilebilir mi?
Evet. Rapor eksik veya erken alınmışsa yeni rapor ya da Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulundan görüş istenebilir.
Av. Onuralp Turhan – Avukat Onaylı İçerik
Bu makale, Ankara Barosu’na kayıtlı Av. Onuralp Turhan tarafından TCK m.86-87, 7550 sayılı Kanun ve Yargıtay uygulaması esas alınarak hazırlanmıştır. Turhan Hukuk ve Danışmanlık, Etimesgut ve Eryaman’da ceza dosyalarında hukuki destek vermektedir. İletişim için turhanhukukvedanismanlik.com.tr/
