İş Kazası Tazminatı Hesaplama

Hazırlayan: Av. Onuralp Turhan · Son güncelleme: Kasım 2026

İş kazası nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesine göre; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışına gönderilmesi sırasında, emziren kadın sigortalının emzirme süresi içinde veya işverence sağlanan bir taşıtla işe gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaylar iş kazasıdır.

İşveren, iş kazasını kazadan sonraki en geç 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür.

İş kazasında hangi tazminatlar istenebilir?

• Maddi tazminat: Sürekli iş göremezlik (maluliyet) nedeniyle uğranılan kazanç kaybı, tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik dönemindeki kayıplar.
• Manevi tazminat: Kazanın yol açtığı acı ve elem karşılığında hâkimin takdirine göre belirlenen tutar.
• Destekten yoksun kalma tazminatı: Kazada işçinin hayatını kaybetmesi hâlinde, onun desteğinden yoksun kalan yakınları için.

Maddi tazminat nasıl hesaplanır?

Mahkemeler maddi tazminatı aktüer bilirkişi raporu ile belirler. Hesaplamada temel olarak şu veriler kullanılır:

1. Maluliyet oranı: Kazanın işçinin çalışma gücünde yarattığı kalıcı kayıp yüzdesi. Kurumsal sağlık kurulu veya Adli Tıp raporuyla belirlenir.
2. Kusur oranı: İşverenin, işçinin ve varsa üçüncü kişilerin kazadaki kusur payları. İş güvenliği bilirkişisi tarafından tespit edilir.
3. Aktif dönem: Kaza tarihinden 60 yaşına kadar olan çalışma dönemi; işçinin gerçek ücreti esas alınır.
4. Pasif dönem: 60 yaşından beklenen ömür sonuna kadar olan dönem; genellikle asgari ücret esas alınır.
5. SGK ödemeleri: SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri, rücu edilebilir kısmı oranında tazminattan düşülür.

Görevli mahkeme, arabuluculuk ve zamanaşımı

• İş kazasından doğan tazminat davalarında görevli mahkeme iş mahkemesidir.
• İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır; doğrudan dava açılabilir.
• Zamanaşımı süresi 10 yıldır. Yargıtay uygulamasına göre bu süre, maluliyet oranının kesin olarak öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Dikkat edilmesi gerekenler

Kaza tutanağı, tanık bilgileri, hastane kayıtları ve işyerindeki iş güvenliği belgeleri olabildiğince erken toplanmalıdır. SGK’nın iş kazası incelemesi ve maluliyet oranı tespiti sonucu doğrudan etkiler. Kazanın trafik kazası niteliği de taşıması hâlinde yaralanmalı kaza tazminatı hesabı da yol gösterici olabilir.