Terörsüz Türkiye Yasası — resmî adıyla Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun — 10 Ağustos 2026’da TBMM Genel Kurulunda 468 kabul, 88 ret, 6 çekimser oyla yasalaşmıştır. Kanun 12 maddeden oluşan bir çerçeve yasadır. Bu bir af değildir; PKK/KCK’nın silah bırakıp fiilen feshettiğinin MGK kararıyla teyit edilmesi şartına bağlı, kapsam suçlarında soruşturma, kovuşturma ve infazın 5 ila 10 yıl ertelenmesini düzenlemektedir. Kasten öldürme ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen müebbet gerektiren suçlar kapsam dışıdır.
Terörsüz Türkiye Yasası’nda kapsanan suçlar: TCK 314/1–2 (silahlı örgüt kurma/üyelik), TCK 220/7 (örgüte bilerek yardım), TMK m.7/2 (terör örgütü propagandası), örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, 6415 sayılı Kanun kapsamında terörizmin finansmanı. Uygulamanın fiilen başlaması için PKK/KCK’nın fesih ve silah teslimine ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması ayrıca gerekmektedir; bu koşul henüz gerçekleşmemiştir.
İçindekiler
- Terörsüz Türkiye Yasası Nedir? Son Durum (11 Eylül 2026)
- Çerçeve Yasa Nedir? Kanunun Bu Tekniği Seçmesinin Nedeni
- Gelişme Takvimi: Yasama Sürecinin Tüm Adımları
- Kanunun 12 Maddesi: Tam Analiz
- Hangi Suçlar Kapsama Giriyor? Kanunun Tam Listesi
- Af Yasası Hangi Suçları Kapsamamıyor? Kapsam Dışı Suçlar
- Erteleme Mekanizması Nasıl Çalışıyor? 5 Yıl ve 10 Yıl Ayrımı
- Bu Yasa Af mı? Erteleme ile Af Arasındaki Fark
- Kimleri Nasıl Etkileyecek?
- Erteleme Bozulursa Ne Olur? Şartların Gerçekleşmemesi
- Adli Sicil, Kamu Görevi ve Yan Sonuçlar
- Mağdur Hakları ve Tazminat
- Etkin Pişmanlık (TCK 221) ile İlişkisi
- Terörsüz Türkiye Süreci Nedir? Siyasi Arka Plan
- Anayasal Değerlendirme ve Açık Hukuki Sorular
- Sık Sorulan Sorular
Terörsüz Türkiye Yasası, Türkiye’nin PKK/KCK terörüyle mücadelesinde ve barış sürecinin hukuki altyapısında yeni bir sayfa açmaktadır. Resmî adıyla Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun; bir af kanunu değil, şarta bağlı süreli bir erteleme mekanizması kuran çerçeve yasadır. Bu yazıda kanunun 12 maddesini tek tek, kapsanan suçları ve TCK maddelerini, 5 ile 10 yıllık erteleme ayrımını, af tartışmasındaki yerini ve henüz yanıtsız kalan açık hukuki soruları, bir ceza avukatı gözüyle ayrıntılı biçimde ele alıyorum.
Terörsüz Türkiye Yasası Nedir? Son Durum (11 Eylül 2026)
Terörsüz Türkiye Yasası; PKK/KCK’nın, Türk güvenlik kurumlarınca teyit edilen bir fesih ve silah teslim süreci tamamlaması şartıyla kapsam suçlarında soruşturma, kovuşturma ve infazın süreli olarak durdurulmasını öngören, 12 maddelik bir çerçeve yasadır. Kanun 10 Ağustos 2026’da TBMM’den geçmiş; Cumhurbaşkanlığı onayı ve Resmî Gazete yayımı aşamalarından sonra yürürlüğe girecektir. Ancak kanunun yürürlüğe girmesi ile erteleme hükümlerinin fiilen işlemeye başlaması birbirinden ayrıdır: Erteleme, PKK/KCK’nın silahlarını bıraktığına ve örgütün faaliyetlerine son verdiğine dair MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasına bağlıdır. Bu koşul 11 Eylül 2026 itibarıyla henüz gerçekleşmemiştir.
Çerçeve Yasa Nedir? Kanunun Bu Tekniği Seçmesinin Nedeni
Çerçeve yasa; suç ve ceza gibi bireysel yargısal sonuçları doğrudan düzenlemek yerine sürecin ilkelerini, kurumsal yapısını ve şartlarını belirleyen, ayrıntıları ikincil düzenleme ve kurullara bırakan bir kanun tekniğidir. Terörsüz Türkiye Yasası bu tekniği bilinçli olarak kullanmaktadır; üç temel nedenle:
- Örgütün kolektif eylemine koşullanma: Erteleme; bireysel dosya bazında değil, örgütün kolektif fesih ve silah teslim sürecine bağlı olarak tetiklenmektedir. Bu nedenle “her sanığın koşulunu ayrı ayrı belirle” yerine “koşul gerçekleşince sistem genelinde uygulanır” modeli tercih edilmiştir.
- Sürecin öngörülemeyen değişkenlerine esneklik: Fesih sürecinin takvimi, silah teslimat coğrafyası ve doğrulama yöntemi önceden belirlenemez; çerçeve yasa bu değişkenleri ikincil düzenlemeye bırakmaktadır.
- Anayasal genel af eşiğinden kaçınma: Genel af, Anayasa m.87 gereği 360 oy gerektiren ayrı bir kanun konusudur. Erteleme mekanizması; teknik olarak af olmadığından, bu anayasal eşiği aşmak zorunda değildir.
Gelişme Takvimi: Yasama Sürecinin Tüm Adımları
Cumhurbaşkanlığı onayı ve Resmî Gazete yayımı beklenmektedir. Erteleme hükümlerinin fiilen başlaması için MGK kararının yayımı ise ayrıca gerekmektedir; bu koşul henüz gerçekleşmemiştir.
TBMM Genel Kurulu yaklaşık 12 saatlik görüşmenin ardından 12 maddelik kanunu 468 kabul, 88 ret, 6 çekimser oyla kabul etti. Komisyonda yapılan tek değişiklik aynen korundur: kapsam “PKK/KCK terör örgütü ve bununla bağlantılı her türlü oluşum” olarak netleştirildi.
Kanun teklifi, 18 saat süren görüşmelerin ardından TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi. Komisyonda kapsam maddesi (m.2) değiştirilerek “PKK/KCK terör örgütü ve bununla bağlantılı her türlü oluşum” ifadesi eklendi; bu değişiklik kapsam genişlemesinin önüne geçti.
Siyasi partiler ve sivil toplumun katılımıyla çerçeve yasanın taslak çalışmaları sürdürüldü. İzin ve görüşme koşulları, kurumsal yapı ve kapsam tartışmaları bu süreçte şekillendi.
Kanunun 12 Maddesi: Tam Analiz
Çerçeve yasanın 12 maddesi, önceki terör af ya da erteleme düzenlemelerinden yapısal olarak farklıdır: Kural koymak yerine sürecin çatısını kurar ve ayrıntıyı Uygulama Kurulu ile MGK’ya bırakır.
Madde 1 – Amaç
Kanunun amacı; milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi ile terörün sona erdirilmesi sürecinin hukuki çerçevesinin belirlenmesidir. Amaç maddesi; ilerideki AYM denetiminde yasanın meşru amacının testi için temel referans noktasını oluşturmaktadır.
Madde 2 – Kapsam (Komisyonda Değiştirilen Madde)
Kanun, PKK/KCK terör örgütünü ve bununla bağlantılı her türlü oluşumu kapsar. Komisyondaki tartışmanın odağı bu maddeydi: başlangıçta daha geniş tutulan kapsam, komisyonda “bağlantılı her türlü oluşum” ifadesiyle sınırlandırıldı. Böylece farklı ideolojideki başka örgütlerin yasadan yararlanmasının önü kapandı.
Madde 3 – Uygulama Şartı (Koşul Maddesi)
Erteleme hükümlerinin işleyebilmesi için gereken kilit koşul: PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin, kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması. Kanunun tüm yapısı bu tek şarta bağlıdır.
Madde 4 – Soruşturma ve Kovuşturmaların Ertelenmesi
Kapsam suçlarında devam eden soruşturma ve kovuşturmalar; suçun ağırlığına göre 5 yıl (üst sınırı 15 yıla kadar hapis gerektiren suçlarda) veya 10 yıl (daha ağır suçlarda) ertelenir. Erteleme süresince usul işlemlerine devam edilmez; bu süre zamanaşımı hesabında dikkate alınmaz.
Madde 5 – İnfazın Ertelenmesi
Kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin infazı aynı sürelerle (5 veya 10 yıl) ertelenir. İnfaz ertelemesinin iki kritik istisnası: (1) Kasten öldürme suçlarından verilen cezalar kapsam dışıdır. (2) 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet hapis gerektiren suçlar kapsam dışıdır. Bu tarih, TCK’nın yürürlüğe giriş tarihidir ve 765 sayılı eski TCK dönemindeki müebbet hükümlerini kapsamdan çıkarmaktadır.
Madde 6 – Silah ve Mühimmatın Kayıt Altına Alınması
Örgüt mensuplarının beyan ettiği veya teslim ettiği silah, mühimmat, araç, gereç ve patlayıcılar resmi kayıt altına alınır. Usul ve esasları; İçişleri Bakanlığı ile Millî Savunma Bakanlığı müştereken belirler. Silah kayıt süreci; MGK kararının yayımıyla birlikte başlayacak mekanizmanın fiziksel boyutunu oluşturmaktadır.
Madde 7 – Uygulama Kurulu
Sürecin uygulanmasını takip etmek üzere bir Uygulama Kurulu kurulur. Başkanlığını Cumhurbaşkanı Yardımcısı üstlenir; Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma Bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri üyedir. Kurul, gerektiğinde alt komisyonlar oluşturabilir. İkincil mevzuatın tamamı bu Kurul kararlarıyla şekillenecektir.
Madde 8 – TBMM İzleme Kurulu
Sürecin demokratik denetimi için TBMM bünyesinde ayrı bir izleme kurulu oluşturulur. Kurul, dönemsel gözlem raporları hazırlar ve Meclis Genel Kuruluna sunar. Bu madde; sürecin yürütme erkinin tekelinde kalmayacağının ve yasama denetiminin devam edeceğinin kurumsal güvencesidir.
Madde 9 – Raporlama ve Tasfiyenin Takibi
MGK kararının yayımından sonra örgütün tamamen tasfiyesi; gözlem raporlarıyla Uygulama Kurulu tarafından dönemsel olarak değerlendirilir. Gerekli görülen adli ve idari düzenlemeler için ilgili makamlara talepte bulunulabilir. Bu madde; sürecin “tek seferlik teyit, ardından otomatik uygulama” değil, izlenen ve yönetilen bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır.
Madde 10 – Görev ve Sorumluluklar
Kanun kapsamındaki iş ve işlemlerde görevli kurumların yetki sınırları, sorumlulukları ve koordinasyon esasları bu maddeyle düzenlenmektedir. Uygulamanın çok kurumlu yapısı; Adalet Bakanlığı, Savcılıklar, İçişleri Bakanlığı ve Uygulama Kurulu arasındaki yetki dağılımının netleştirilmesini gerektirmektedir.
Madde 11 – Yürürlük
Kanun, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Ancak erteleme hükümlerinin fiilen işlemesi ayrı bir şarta — MGK kararına — bağlı olduğundan, yürürlük tarihi ile uygulamanın başlama tarihi arasında önemli bir süre fark oluşabilmektedir.
Madde 12 – Yürütme
Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. Bu standart yürütme maddesi; Uygulama Kurulunun Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında toplanmasıyla birlikte değerlendirildiğinde, sürecin fiilî yürütme sorumluluğunun Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda olduğunu ortaya koymaktadır.
Hangi Suçlar Kapsama Giriyor? Kanunun Tam Listesi
| TCK / Kanun Maddesi | Suç | Erteleme Süresi | Not |
|---|---|---|---|
| TCK m.314/1 | Silahlı örgüt kurma veya yönetme (PKK/KCK) | 10 yıl | Ağır suç; üst sınır 15 yılın üzerinde |
| TCK m.314/2 | Silahlı örgüt üyeliği (PKK/KCK) | 5 veya 10 yıl (ceza üst sınırına göre) | Üyelik cezası kategoriye göre değişir |
| TCK m.314/3 – m.220/7 | Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme | 5 yıl | Dolaylı katılım |
| TMK m.7/2 | Terör örgütü propagandası (PKK/KCK bağlantılı) | 5 yıl | Üst sınır 5 yıl → 15 yıl eşiği altında |
| 6415 sayılı Kanun | Örgüt lehine terörizmin finansmanı | Suç ağırlığına göre 5 veya 10 yıl | Finansman eylemlerine özgü |
| Örgüt faaliyeti kapsamındaki suçlar | PKK/KCK faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar | 5 veya 10 yıl (suç ağırlığına göre) | Kasten öldürme ve eski müebbetler kapsam dışı |
Af Yasası Hangi Suçları Kapsamamıyor? Kapsam Dışı Suçlar
Kanunun kapsam dışı bıraktığı iki suç kategorisi, yasanın en net sınırlarını çizmektedir:
1. Kasten öldürme suçları (TCK m.81 ve devamı): PKK/KCK faaliyeti kapsamında işlenmiş olsa dahi, kasıtlı öldürme eylemlerinden hüküm giymiş ya da yargılananlar için erteleme hükümleri uygulanmaz. Mağdur hakları ve toplumsal adalet kaygısı, bu istisnayı zorunlu kılmıştır.
2. 1 Haziran 2005 öncesi işlenen müebbet gerektiren suçlar: Bu tarih, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihtir. 765 sayılı eski TCK döneminde işlenmiş ve müebbet hapis cezası gerektiren suçlar erteleme kapsamının dışında tutulmaktadır.
Bu iki istisnanın dışında; PKK/KCK örgüt bağlantısı bulunmayan suçlar, farklı terör örgütleri mensuplarına yönelik suçlamalar ve genel suç kapsamındaki eylemler de kapsam dışındadır. Kanunun uygulama alanı yalnızca PKK/KCK ve bağlantılı oluşumlar için çizilmiştir.
Erteleme Mekanizması Nasıl Çalışıyor? 5 Yıl ve 10 Yıl Ayrımı
Ertelemenin iki süre bandı; suçun ceza üst sınırına göre belirlenmektedir:
| Durum | Ceza Üst Sınırı Kriteri | Erteleme Süresi | Kapsama Giren Suç Örnekleri |
|---|---|---|---|
| Kısa erteleme | Üst sınırı 15 yıla kadar hapis | 5 yıl | Propaganda (TMK 7/2), örgüte yardım, üyelik (hafif band) |
| Uzun erteleme | 15 yılı aşan hapis veya müebbet | 10 yıl | Örgüt kurma/yönetme (TCK 314/1), ağır üyelik, katmerli eylemler |
Ertelemenin işleyişi üç aşamalıdır: MGK kararı yayımlanır → dosya bazında kapsama girip girmediği savcılık tarafından değerlendirilir → uygulama usulü Uygulama Kurulu kararlarıyla belirlenir. Bu üçüncü aşama henüz tamamlanmamış olduğundan, somut uygulama şekli ikincil mevzuatla netleşecektir.
Bu Yasa Af mı? Erteleme ile Af Arasındaki Fark
Bu soru; kanunla ilgili en sık sorulan ve en önemli hukuki sorudur. Yanıt: Bu yasa teknik anlamda af değildir.
| Kriter | Genel Af | Terörsüz Türkiye Yasası (Erteleme) |
|---|---|---|
| Hukuki niteliği | Ceza ve kamu davasını tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırır | Yalnızca durdurur; ceza ve dava devam eder |
| Anayasa gereği oy sayısı | TBMM üye tamsayısının 3/5’i (360 oy) zorunlu | Olağan çoğunluk yeterli (468 oyla geçti) |
| Koşula bağlılık | Koşulsuz; yayımla birlikte işler | MGK kararına bağlı; koşul gerçekleşmeden işlemez |
| Süre sınırı | Kalıcı; süresiz | 5 ya da 10 yıl; süre sonunda durum yeniden değerlenir |
| Adli sicil etkisi | Mahkûmiyeti siler | Erteleme süresince askıya alır; silmez |
| Tazminat davası | Mağdurların tazminat hakkını etkileyebilir | Tazminat hakkı açık; erteleme dönemi etkisi tartışmalı |
Kamuoyundaki “terör affı” nitelendirmesi hukuken doğru değildir. Kanunun koşula bağlı ve süreli niteliği; genel affın kalıcı ve kayıtsız etkisinden temelden ayrışmaktadır. Ancak bu nitelendirmenin pratik önemi şudur: Koşullar gerçekleşmezse erteleme başlamaz; erteleme başladıktan sonra şartlar bozulursa mekanizma çalışmaya devam edip etmeyeceği açık bir hukuki soru olarak kalmaktadır.
Kimleri Nasıl Etkileyecek?
Soruşturma Aşamasındaki Dosyalar
Kapsam suçlarından yürütülen soruşturmalar; MGK kararının yayımıyla birlikte suçun ağırlığına göre 5 veya 10 yıl ertelenir. Bu süreçte yeni delil toplama işlemi, yakalama kararı infazı ve iade talepleri askıya alınır; usul işlemlerinin akıbeti Uygulama Kurulu kararlarıyla belirlenecektir.
Derdest Dava Aşamasındaki Dosyalar
Kovuşturma aşamasındaki duruşmalar ertelenecek; davanın akıbeti ikincil mevzuata bağlı kalacaktır. Sanıkların tahliyesi sorusu — tutuklu yargılanan sanıkların durumu — uygulamanın en acil sonuçlarından birini oluşturmaktadır ve henüz yanıtsız kalan başlıklardan birdir.
Kesinleşmiş Hükümlüler (Cezaevindekiler)
Kapsam suçlarından infaz sürecinde olanlar için mahkûmiyet hükmünün çektirilmesi 5 veya 10 yıl durdurulacaktır. Bu cezanın silinmesi değil, infazın geçici olarak askıya alınmasıdır. Tahliye; ertelemenin işlemesiyle birlikte gerçekleşebilecek ancak usulün kesin biçimi Uygulama Kurulu kararlarına bağlı olacaktır.
Kapsam Dışında Kalan Hükümlüler
Kasten öldürme suçundan ya da 2005 öncesi müebbetten ceza alanlar bu yasadan yararlanamaz; mevcut infaz şartları devam eder.
Erteleme Bozulursa Ne Olur? Şartların Gerçekleşmemesi
Kanunun en kritik açık sorularından biri budur: MGK kararı hiç yayımlanmaz ya da bir süre sonra örgütün feshe uymadığı tespit edilirse ne olacak?
Kanun metni bu soruyu doğrudan yanıtlamamaktadır; m.9 (raporlama ve takip) bu konuya zemin hazırlasa da ayrıntı Uygulama Kuruluna bırakılmıştır. Hukuki değerlendirmeme göre olası senaryolar şöyledir:
- MGK kararı hiç yayımlanmaz: Erteleme hükümleri hiç devreye girmez; tüm dosyalar genel hükümler çerçevesinde devam eder.
- MGK kararı yayımlandıktan sonra süreç çöküntüye uğrar: Ertelemenin sona erip ermeyeceği ve ertelenen sürenin tazmininin nasıl yapılacağı kanun metninde düzenlenmemiştir; bu boşluk ileride hukuki uyuşmazlıkların kaynağı olabilir.
- 5 ya da 10 yıl sona erdiğinde koşullar hâlâ devam ederse: Kanun bu senaryoyu da düzenlememektedir; Uygulama Kurulunun veya yasamanın yeni düzenleme yapması gerekecektir.
Adli Sicil, Kamu Görevi ve Yan Sonuçlar
Kanun bu başlığı da ikincil düzenlemeye bırakmıştır; ancak temel çerçeveyi hukuki ilkelerden çıkarmak mümkündür:
- Adli sicil: Erteleme; mahkûmiyeti ortadan kaldırmadığından, adli sicil kaydının nasıl görüneceği ikincil düzenlemeye muhtaçtır. “Erteleme altında” şeklinde özel bir statü kodu öngörülebilir.
- Kamu görevi: 657 sayılı DMK m.48 kapsamındaki memuriyete engel mahkûmiyetlerin erteleme süresindeki görünümü belirsizdir; memuriyetten çıkarma işlemlerinin askıya alınıp alınmayacağı ikincil mevzuatla netleşmelidir.
- Seyahat ve pasaport: Pasaport iptali ve çıkış yasağı gibi yan yaptırımların erteleme kapsamına girip girmediği de açık kalmaktadır.
Mağdur Hakları ve Tazminat
Kanun; failler lehine bir erteleme mekanizması kurarken mağdurların haklarına ilişkin tek bir madde içermemektedir. Bu boşluk; hem hukuki hem de toplumsal açıdan önemli bir açık sorudur.
Yürürlükteki genel hukuk çerçevesinde şu an için şunu söylemek mümkündür: Erteleme, cezai yargılamayı askıya alır; ancak hukuki tazminat taleplerini engellemez. Mağdurlar, Borçlar Kanunu ve özel kanunlar kapsamında tazminat davası açma haklarını korumalıdır. Ne var ki suçu işleyen kişi erteleme kapsamında serbest bırakılıyorsa icra edilebilirlik sorunu gündeme gelebilmektedir.
Etkin Pişmanlık (TCK 221) ile İlişkisi
Bu, Ayboga dahil tüm rakip makalelerin eksik bıraktığı kritik bir hukuki mesele: 7571/2025 sayılı Kanun (24 Aralık 2025) ile terör örgütleri için TCK 221 etkin pişmanlık hükümleri uygulanamaz hale getirilmiştir. Terörsüz Türkiye Yasası ise temelden farklı bir mekanizma kurmaktadır:
| Kriter | TCK 221 Etkin Pişmanlık (7571 Sonrası) | Terörsüz Türkiye Yasası Erteleme |
|---|---|---|
| Terör örgütlerine uygulanabilirlik | 7571/2025 ile kaldırıldı; artık uygulanamaz | Yeni çerçeve yasa; terör örgütlerine özgü |
| Bireysel mi, kolektif mi? | Bireysel; her sanık ayrı başvurur | Kolektif; örgütün fesih koşulu tüm kapsam suçlarına yansır |
| Koşul | Kişinin bilgi vermesi, örgütten ayrılması | Örgütün kolektif feshi ve silah teslimi |
| Ceza etkisi | Cezayı kaldırır veya indirir | Yalnızca erteleme; cezayı kaldırmaz |
Pratik sonuç: Hâlen TCK 221 kapsamında etkin pişmanlık başvurusu yapacaklar ile Terörsüz Türkiye Yasası’nın erteleme kapsamına girebilecekler farklı mekanizmaları aynı anda değerlendirebilir. Ancak bu iki yolun eş zamanlı kullanımı ve hangisinin daha lehe sonuç doğuracağı; her dosyanın bireysel koşullarına göre ayrıca analiz edilmeyi gerektirmektedir.
Terörsüz Türkiye Süreci Nedir? Siyasi Arka Plan
Terörsüz Türkiye Süreci; PKK’nın kurucusu Abdullah Öcalan’ın Ocak 2025’teki “çözüm çağrısı”ndan başlayarak yaklaşık 18 ayda hukuki bir çerçeveye kavuşan, çok aktörlü bir barış girişimidir. Sürecin ana aktörleri ve temel dönüm noktaları şöyledir:
- Ocak 2025: Öcalan, İmralı Cezaevi’nden yaptığı açıklamada silah bırakma ve PKK’nın “demokratik siyasete” geçişini çağrıştıran bir bildiri yayımladı.
- Şubat – Mayıs 2025: DEM Parti ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının ziyaretleri; çerçeve yasanın taslak tartışmaları başladı.
- Mayıs 2025: PKK’nın Kandil kanadı; ateşkes ilan ettiğini açıkladı.
- Haziran 2025 – Temmuz 2026: Müzakere trafiği sürdü; yasa taslağının siyasi mutabakat aşamaları tamamlandı.
- 8 Ağustos 2026: Kanun Adalet Komisyonu’ndan geçti.
- 10 Ağustos 2026: 468 oyla TBMM Genel Kurulunda yasalaştı.
Anayasal Değerlendirme ve Açık Hukuki Sorular
Çerçeve yasa tekniğinin tercih edilmesi; ileride AYM önüne taşınabilecek birkaç anayasal soru doğurmaktadır:
- Suçta ve cezada kanunilik ilkesi (Anayasa m.38): Ertelemenin koşulları ve bozulma halleri kanunda değil ikincil düzenlemede belirleneceğinden, bu ilkeyle uyumluluk sorgulanabilir.
- Eşitlik ilkesi (Anayasa m.10): Yalnızca PKK/KCK kapsamındaki suçları kapsayan düzenlemenin farklı ideolojideki örgüt mensuplarına uygulanmaması, eşitlik tartışmasını açık tutmaktadır.
- Mağdur hakları: Kanunda mağdurlara yönelik düzenleme bulunmaması; Anayasa m.36 (hak arama özgürlüğü) ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.13 kapsamında sorun doğurabilir.
- Kuvvetler ayrılığı: MGK kararına bağlanan uygulama şartının yargı bağımsızlığını dolaylı olarak sınırlayıp sınırlamadığı tartışılmaktadır.
Terörsüz Türkiye Yasası kapsamındaki suçlardan dosyanız bulunuyorsa ya da kapsanan suçlar hakkında hukuki destek almak istiyorsanız Ankara Avukat Onuralp Turhan ile iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Terörsüz Türkiye Yasası nedir?
Resmî adı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun olan, 10 Ağustos 2026’da TBMM’den geçen 12 maddelik çerçeve yasadır. PKK/KCK’nın feshedilip silah bıraktığının MGK kararıyla teyit edilmesi şartına bağlı olarak; kapsam suçlarında soruşturma, kovuşturma ve infazın 5 ila 10 yıl ertelenmesini öngörmektedir. Teknik anlamda af değildir; koşullu ve süreli erteleme mekanizmasıdır.
Terör yasası maddeleri nelerdir?
Kanun 12 maddeden oluşmaktadır: m.1 amaç, m.2 kapsam (PKK/KCK ve bağlantılı oluşumlar), m.3 uygulama şartı (MGK kararı), m.4 soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, m.5 infazın ertelenmesi, m.6 silah kayıt, m.7 Uygulama Kurulu, m.8 TBMM İzleme Kurulu, m.9 raporlama, m.10 görev ve sorumluluklar, m.11 yürürlük, m.12 yürütme.
Af yasası hangi suçları kapsamamıyor?
İki kesin istisna vardır: (1) Kasten öldürme suçları — PKK/KCK faaliyeti kapsamında işlenmiş olsa bile kapsam dışıdır. (2) 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet hapis gerektiren suçlar — TCK’nın yürürlük tarihinden önce 765 sayılı eski TCK döneminde işlenmiş müebbet hükümlüleri kapsam dışıdır. Bunların yanı sıra PKK/KCK ile bağlantısı bulunmayan suçlar ve diğer örgütler kapsamı dışındadır.
Terörsüz Türkiye süreci nedir?
PKK kurucusu Abdullah Öcalan’ın Ocak 2025’teki çözüm çağrısıyla başlayan, Türkiye Devleti, siyasi partiler, sivil toplum ve PKK/KCK yapısı arasındaki çok aktörlü barış girişimidir. PKK’nın silah bırakıp feshetmesini, bunun güvenlik kurumlarınca teyidini ve 12 maddelik çerçeve yasanın hukuki mekanizmasını kapsamaktadır. Süreç; kanunun yürürlüğe girmesi, MGK kararının yayımı ve örgütün fiilen tasfiyesiyle tamamlanacaktır.
Erteleme mekanizması ne zaman başlar?
İki ayrı ön koşul gerekmektedir: (1) Kanunun Cumhurbaşkanlığı onayından geçerek Resmî Gazete’de yayımlanması; (2) PKK/KCK’nın fesih ve silah teslimine dair MGK kararının ayrıca Resmî Gazete’de yayımlanması. İkinci koşul 11 Eylül 2026 itibarıyla henüz gerçekleşmemiştir; erteleme bu koşul sağlanmadan işlemeye başlamaz.
Bu yasa ile tahliye olacak mı?
Kapsam suçlarından cezaevinde bulunanlar için infazın ertelenmesi öngörülmektedir; bu da teorik olarak tahliyeye yol açabilir. Ancak tahliyenin usulü — tutukluluğun sona ereceği tarih, süreç ve koşullar — ikincil mevzuatla belirlenecektir. Kasten öldürme suçu ve 2005 öncesi müebbet mahkûmları erteleme kapsamı dışındadır ve tahliye hakkı doğmaz.
5 yıl ve 10 yıl erteleme ayrımı neye göre belirleniyor?
Suçun ceza üst sınırına göre belirlenmektedir. Üst sınırı 15 yıla kadar hapis gerektiren suçlarda (propaganda, örgüte yardım gibi) 5 yıl; daha ağır suçlarda (örgüt kurma/yönetme, ağır üyelik gibi) 10 yıl erteleme uygulanacaktır. Birden fazla suçtan yargılananlar için her suçun kendi sınırı esas alınacaktır.
Bu yasa etkin pişmanlık (TCK 221) ile birlikte uygulanabilir mi?
7571/2025 sayılı Kanunla (Aralık 2025) terör örgütleri için TCK 221 etkin pişmanlık hükümleri uygulanamaz hale getirilmiştir. Terörsüz Türkiye Yasası ise farklı bir mekanizma kurmaktadır: TCK 221 bireysel başvuruya ve cezayı kaldırmaya dayalıyken; bu yasa örgütün kolektif feshine bağlı ve yalnızca erteleme sağlamaktadır. İki mekanizma arasındaki tercih ve etkileşim dosya özelinde hukuki analiz gerektirmektedir.
Kasten öldürme suçundan mahkûm kişiler bu yasadan yararlanabilir mi?
Hayır. Kanun; kasten öldürme suçunu açıkça kapsam dışında bırakmıştır. PKK/KCK faaliyeti kapsamında işlenmiş olsa bile kasten öldürmeden mahkûm olanların infazı erteleme kapsamına girmez; genel hükümler uygulanmaya devam eder.
Uygulama Kurulu ne yapar?
Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma Bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreterinden oluşmaktadır. Erteleme mekanizmasının tüm ayrıntılarını (usul, adli sicil etkisi, yan yaptırımlar, bozulma halleri) ikincil düzenlemelerle belirleyecek; sürecin dönemsel takibini yapacak ve gerektiğinde adli/idari önlemler için talepte bulunacaktır.
Propaganda (TMK 7/2) suçundan yargılananlar kapsama giriyor mu?
Evet; PKK/KCK lehine terör örgütü propagandası (TMK m.7/2) kapsam suçları arasında yer almaktadır. Bu suçun üst sınırı 5 yıl olduğundan — 15 yıl eşiğinin altında kaldığından — soruşturma, kovuşturma ve infazı 5 yıl süreyle ertelenecektir. Ancak bu suçun yalnızca PKK/KCK bağlantılı propaganda eylemleri için geçerli olduğu, farklı örgütlere yönelik propaganda suçlarının kapsamın dışında kaldığı hatırlatılmalıdır.
Bu yasa 13. Yargı Paketi’nin bir parçası mı?
Hayır, kesinlikle değildir. Terörsüz Türkiye Yasası; 13. Yargı Paketi’nden tamamen bağımsız, kendine özgü bir çerçeve yasadır. 13. Yargı Paketi nafaka reformu, infaz sıkılaştırması ve OVP usul reformlarını kapsamakta olup Ekim 2026’da TBMM’ye sunulması planlanmaktadır. İki düzenleme; hem konuları hem usulleri hem de hukuki nitelikleri bakımından birbirinden temelden ayrışmaktadır.
Av. Onuralp Turhan – Avukat Onaylı İçerik
Bu makale, Ankara Barosu’na kayıtlı Av. Onuralp Turhan tarafından resmî kaynaklara dayalı olarak kaleme alınmıştır. Ankara’nın Etimesgut ve Eryaman ilçelerinde faaliyet gösteren Turhan Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, ceza hukuku başta olmak üzere geniş bir hukuki yelpazede müvekkillerine hizmet sunmaktadır. Hukuki destek için turhanhukukvedanismanlik.com.tr adresinden iletişime geçebilirsiniz.
