Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 179. maddesinde düzenlenen ve kaza veya zarar doğmasa bile somut tehlike yaratan eylemleri cezalandıran bir tehlike suçudur.
Suçun Kapsamı (TCK 179): Trafik işaretlerine müdahale (179/1): Ulaşım işaretlerini değiştirmek, kaldırmak, kullanılmaz hale getirmek, yola engel koymak veya teknik sisteme müdahale ederek tehlike yaratmak — 1 yıldan 6 yıla kadar hapis. Tehlikeli araç kullanma (179/2): Ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya mal varlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare etmek — 3 aydan 2 yıla kadar hapis. Alkollü/uyuşturucu etkisinde araç kullanma (179/3): Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek durumda olmasına rağmen direksiyon başına geçmek — 3 aydan 2 yıla kadar hapis. 1.00 promil ve üzeri alkol, güvenli sürüş yeteneğinin kaybı olarak kesin kabul edilir; daha düşük oranlarda zikzak çizme veya şerit ihlali gibi dışa yansıyan somut tehlike bulguları aranır.
Önemli Hukuki Özellikler: Zarar şartı yoktur — kaza yapılması veya birinin yaralanması gerekmez; tehlikenin doğması yeterlidir. Somut zarar oluşursa olay taksirle yaralama suçuna dönüşür. Şikayete tabi değildir — topluma karşı suç olduğundan soruşturma savcılık tarafından resen yürütülür. Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir; şartların varlığı halinde HAGB veya adli para cezasına çevirme hükümleri uygulanabilir. Ehliyetsiz araç kullanmak tek başına bu suçu oluşturmaz; KTK m.36 kapsamında idari kabahattir (YCGK 2019/585).
İçindekiler
- Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu Nedir? (TCK 179)
- Suçun Kapsamı ve Unsurları: TCK 179/1, 179/2, 179/3
- Alkollü Araç Kullanma Cezası: Promil Sınırları ve TCK 179/3
- Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası: Kabahat mi, Suç mu?
- Uyuşturucu Etkisinde Araç Kullanma Cezası
- İdari Yaptırım ve Cezai Yaptırım Farkı (KTK vs TCK) — 2026
- Somut Tehlike Suçu: Zarar Şartı Yoktur
- Taksirle Yaralama ve Öldürme ile İlişkisi
- Şikayet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
- Görevli Mahkeme ve Yargılama Usulü: Seri Muhakeme, Basit Yargılama
- HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezasına Çevirme
- Alkol Ölçümüne İtiraz: Kan Tahlili ve 0,15 Promil Kuralı
- Yargıtay Kararları
- Sık Sorulan Sorular
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu; alkollü araç kullanma, uyuşturucu etkisiyle direksiyon başına geçme veya trafiği tehlikeye düşürecek şekilde araç sürme fiillerini kapsayan, TCK m.179’da düzenlenmiş kasten işlenen bir tehlike suçudur. Uygulamada en sık 1.00 promil üzeri alkollü sürücülere karşı açılan davalarla karşımıza çıkar. Bu yazıda; alkol promil sınırlarından ehliyetsiz araç kullanmanın hukuki niteliğine, 2026 idari para cezalarından seri muhakeme indirimine, alkolmetre sonucuna itirazdan Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun belirleyici kararlarına kadar tüm ayrıntıları ceza avukatı gözüyle ele alıyorum.
Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu Nedir? (TCK 179)
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu; kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımının güvenliğini kasten tehlikeye düşüren üç ayrı fiili tek maddede toplayan bir düzenlemedir. Suçun koruduğu hukuki değer; toplumun ulaşım güvenliği ile kişilerin hayat, sağlık ve mal varlığıdır. Bir somut tehlike suçu olması nedeniyle failin cezalandırılması için herhangi bir zararın doğması aranmaz; yalnızca tehlikenin gerçekleşmesi ya da gerçekleşmesinin mümkün olması yeterlidir.
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu – Madde 179 (Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma)
(1) Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımının güven içinde akışını sağlamak için konulmuş her türlü işareti değiştirerek, kullanılamaz hale getirerek, konuldukları yerden kaldırarak, yanlış işaretler vererek, geçiş, varış, kalkış veya iniş yolları üzerine bir şey koyarak ya da teknik işletim sistemine müdahale ederek, başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından bir tehlikeye neden olan kişiye bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
Kaynak: 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu – mevzuat.gov.tr | Adalet Bakanlığı
TCK m.180 ise aynı fiilin taksirle işlenen halini düzenler; ancak dikkat edilmelidir ki m.180 yalnızca deniz, hava ve demiryolu ulaşımını kapsar. Karayolu ulaşımında taksirle tehlike yaratma suç değildir; bu hallerde ancak zarar doğmuşsa taksirle yaralama veya öldürme hükümleri uygulanır.
Suçun Kapsamı ve Unsurları: TCK 179/1, 179/2, 179/3
TCK 179/1 — Trafik İşaretlerine ve Ulaşım Sistemine Müdahale
Trafik levhalarını sökmek, yönlendirme işaretlerini değiştirmek, yola taş veya engel koymak, hemzemin geçit sistemine müdahale etmek gibi fiiller bu fıkraya girer. Ceza: 1 yıldan 6 yıla kadar hapis. Dava zamanaşımı 15 yıldır. Üç fıkra arasında en ağır yaptırım öngörülen haldir.
TCK 179/2 — Tehlikeli Şekilde Araç Sevk ve İdare Etme
Aracı trafik düzenine aykırı VE kişilerin hayatı, sağlığı ya da mal varlığı bakımından tehlike yaratacak şekilde kullanmak. Salt trafik kuralı ihlali yeterli değildir; somut tehlikenin doğması aranır. Örnek: Meskun mahalde aşırı hızla zikzak çizmek, kırmızı ışıkta kasten geçerek yaya geçidindekileri tehlikeye atmak, bakımsız freniyle trafiğe çıkmak. Ceza: 3 aydan 2 yıla kadar hapis.
TCK 179/3 — Alkol, Uyuşturucu veya Başka Nedenle Emniyetsiz Sürüş
Alkol veya uyuşturucu etkisiyle ya da aşırı yorgunluk, uykusuzluk gibi “başka bir nedenle” emniyetli sürüş yeteneğini kaybetmiş olmasına rağmen araç kullanmak. Madde gerekçesinde uzun süre araç kullanıp uykusuz kalan sürücü açıkça örnek olarak verilmiştir. Ceza: 179/2’ye atıfla 3 aydan 2 yıla kadar hapis.
Kast unsuru belirleyicidir. TCK 179 yalnızca kasten işlenebilir. Sürücünün tehlikeli sürüşü iradi bir davranıştan kaynaklanmalı; kastı, fiilinin başkaları için tehlike yaratabileceğini kapsamalıdır. Dikkatsizlik ve tedbirsizlikle yapılan kural ihlalleri bu suçu oluşturmaz — bu hallerde ancak zarar doğmuşsa taksirle yaralama/öldürme gündeme gelir (YCGK 2019/585).
Alkollü Araç Kullanma Cezası: Promil Sınırları ve TCK 179/3
Alkollü araç kullanma; trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun en yaygın işleniş biçimidir. TCK m.179/3 hangi promil oranının suç teşkil edeceğini belirlemez; bu boşluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48/6-7 doldurur.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu – Madde 48/6 ve 48/7
(6) Yapılan tespit sonucunda, 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.
(7) Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından 0.20 promilin üzerinde alkollü olan sürücülerin trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde, ayrıca Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Kaynak: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu – mevzuat.gov.tr
| Promil Oranı | Araç Türü | Kaza Şartı | Hukuki Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1.01 ve üzeri | Tüm araçlar | Aranmaz | TCK 179/3 suçu kesin oluşur (güvenli sürüş yeteneğinin kaybı karine olarak kabul edilir) |
| 0.51 – 1.00 | Hususi otomobil | Kaza yapmışsa | TCK 179/3 suçu oluşur; kaza yoksa yalnızca idari ceza |
| 0.21 – 1.00 | Ticari / diğer araçlar | Kaza yapmışsa | TCK 179/3 suçu oluşur; kaza yoksa yalnızca idari ceza |
| 0.51 – 1.00 | Hususi otomobil | Kaza yok | İdari para cezası + ehliyet geri alma; ceza davası yalnızca somut tehlike bulgusu varsa |
| 0.50 ve altı | Hususi otomobil | — | Yasal sınır içinde; yaptırım yok |
| 0.20 ve altı | Ticari araçlar | — | Yasal sınır içinde; yaptırım yok |
1.00 promilin altında olup kaza yapmayan sürücüler için ceza davası, ancak zikzak çizme, şerit ihlali, tanık gözlemleri veya doktor muayene raporundaki koordinasyon bozukluğu gibi dışa yansıyan somut tehlike bulguları varsa açılabilir. Yargıtay; 74 promil alkollü olup kazaya karışmayan, muayene raporunda bilinç ve motor fonksiyonları normal olan sürücü hakkında suçun oluşmadığına hükmetmiştir (Y12CD 2013/18197).
Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası: Kabahat mi, Suç mu?
Ehliyetsiz araç kullanmanın hukuki niteliği uygulamada en çok karıştırılan konulardan biridir. Net cevap: Sürücü belgesi olmadan araç kullanmak tek başına TCK 179 suçunu oluşturmaz. Bu fiil 2918 sayılı KTK m.36 kapsamında idari yaptırıma tabi bir kabahattir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu (2019/585): Sürücü belgesine sahip olan kişilerin her zaman güvenli araç sürecekleri kesin olmadığı gibi, belge sahibi olmayanların da mutlaka tehlikeli sürüş yapacakları iddia edilemez. Ehliyetsiz araç kullanmanın tek başına somut tehlike yarattığını kabul etmek, suçu somut tehlike suçundan soyut tehlike suçuna dönüştürür ki bu kanunilik ilkesine aykırıdır.
Ehliyetsiz sürücünün TCK 179/2 kapsamında cezalandırılabilmesi için; ehliyetsizlik dışında ayrıca somut tehlikeli bir hareketinin bulunması ve yaşı ile kullandığı aracın niteliği itibarıyla araca hakimiyet sağlayıp sağlayamayacağının değerlendirilmesi gerekir. Örneğin 14 yaşındaki bir çocuğun kamyon kullanması, tek başına araca hakimiyet yokluğu nedeniyle somut tehlike oluşturabilir; 40 yaşında ehliyeti iptal edilmiş deneyimli bir sürücünün normal seyri ise oluşturmaz.
Ehliyetsiz + Alkollü Araç Kullanma
Ehliyetsiz sürücü aynı zamanda 1.00 promil üzerinde alkollüyse; TCK 179/3 suçu alkol nedeniyle oluşur, ehliyetsizlik ise ayrıca KTK m.36 idari cezasına konu olur. Yargıtay, ehliyetsiz ve 104 promil alkollü sürücü hakkında yalnızca alkol nedeniyle mahkûmiyet kararı vermiştir (Y12CD 2012/5144).
| Durum | Hukuki Nitelik | Yaptırım (2026) |
|---|---|---|
| Ehliyetsiz araç kullanma (tek başına) | Kabahat (KTK m.36) | İdari para cezası + araç trafikten men; ceza davası açılmaz |
| Ehliyetsiz + somut tehlikeli sürüş | Suç (TCK 179/2) | 3 ay – 2 yıl hapis + idari ceza |
| Ehliyetsiz + 1.00 promil üzeri alkol | Suç (TCK 179/3) | 3 ay – 2 yıl hapis + idari cezalar |
| Ehliyeti alınmış kişinin araç kullanması | Kabahat (KTK m.36) | Ağırlaştırılmış idari para cezası + ehliyet alma süresinin uzaması |
Uyuşturucu Etkisinde Araç Kullanma Cezası
Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisiyle araç kullanmada alkolden farklı olarak promil eşiği aranmaz. Kanda veya idrarda uyuşturucu madde tespiti halinde; hem KTK m.48/8 kapsamındaki ağır idari yaptırım hem de TCK 179/3 kapsamındaki ceza soruşturması birlikte devreye girer.
- İdari yaptırım (KTK m.48/8): 150.000 TL idari para cezası + sürücü belgesinin iptali (geçici geri alma değil). Yeniden ehliyet almak için en az 5 yıl geçmesi, cezaların ödenmesi, psikoteknik değerlendirme ve sürücü kursuna yeniden katılım zorunludur.
- Cezai yaptırım (TCK 179/3): 3 aydan 2 yıla kadar hapis. Ancak alkoldeki 1.00 promil karinesi uyuşturucuda yoktur; emniyetli sürüş yeteneğinin kaybedildiği somut olayda tespit edilmelidir.
- Test reddi: Uyuşturucu testini reddeden sürücüye 150.000 TL idari para cezası + 5 yıl ehliyet geri alma uygulanır.
Uyuşturucu kullanan sürücü hakkında ayrıca TCK m.191 (kullanmak için uyuşturucu bulundurma) kapsamında da soruşturma açılabilir; bu süreç denetimli serbestlik tedbiri ile sonuçlanabilir.
İdari Yaptırım ve Cezai Yaptırım Farkı (KTK vs TCK) — 2026
Alkollü araç kullanan sürücü iki ayrı hukuki süreçle karşılaşır. Bu ikisi birbirini dışlamaz; aynı olay nedeniyle hem idari hem cezai yaptırım uygulanabilir.
| Özellik | İdari Yaptırım (KTK m.48) | Cezai Yaptırım (TCK m.179) |
|---|---|---|
| Uygulayan | Trafik polisi / jandarma | Cumhuriyet Savcılığı → Asliye Ceza Mahkemesi |
| Eşik | 0.50 promil (hususi), 0.20 promil (ticari) | 1.00 promil (kesin) veya 0.50/0.20 + kaza |
| Yaptırım türü | Para cezası, ehliyet geri alma, ceza puanı | Hapis cezası (adli para cezasına çevrilebilir) |
| Sicile işleme | Adli sicile işlemez (EGM kaydı) | Adli sicile işler (HAGB hariç) |
| İtiraz mercii | Sulh Ceza Hakimliği (15 gün) | İstinaf → Yargıtay |
2026 Alkollü Araç Kullanma İdari Para Cezaları ve Ehliyet Geri Alma Süreleri
| İhlal | İdari Para Cezası | Ehliyet | Ek Şart |
|---|---|---|---|
| 1. kez (5 yıl içinde) | 25.000 TL | 6 ay geri alınır | 20 ceza puanı, araç trafikten men |
| 2. kez (5 yıl içinde) | 50.000 TL | 2 yıl geri alınır | SÜDGE (Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitimi) zorunlu |
| 3. ve sonraki | 150.000 TL | 5 yıl geri alınır | Psikoteknik + psikiyatri muayenesi zorunlu |
| Alkol testini reddetme | 150.000 TL | 5 yıl geri alınır | Test yapılmamış sayılmaz, ağırlaştırılmış yaptırım |
| Uyuşturucu etkisinde | 150.000 TL | İptal (5 yıl bekleme) | Psikoteknik + kurs zorunlu |
Ehliyetin iade edilebilmesi için tüm idari para cezalarının ödenmiş olması şarttır. İlk ihlalde erken ödeme (30 gün içinde) durumunda %25 indirim uygulanır. Ehliyete el koyma ve idari para cezasına itiraz konusunda ayrıntılı bilgi için alkollü araç kullanma cezası yazımızı inceleyebilirsiniz.
Somut Tehlike Suçu: Zarar Şartı Yoktur
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun oluşması için kaza yapılması, birinin yaralanması veya mal hasarı doğması gerekmez. Tehlikenin gerçekleşmesi ya da gerçekleşmesinin mümkün olması yeterlidir. Ancak “somut” tehlike aranır; yani soyut bir kural ihlali değil, gerçek bir tehlikelilik hali ispatlanmalıdır.
Somut tehlikenin varlığını gösteren tipik bulgular:
- Zikzak çizme, şerit ihlali, karşı şeride geçme
- Diğer araçların korna ile uyarması, fren yapmak zorunda kalması
- Kaldırıma çıkma, refüje çarpma, park halindeki araca sürtme
- Kırmızı ışıkta yayaların üzerine sürme
- Doktor muayene raporunda koordinasyon, denge ve refleks kaybı tespiti
- Polis tutanağında “araçta hakimiyet kaybı” gözlemi
Rutin yol kontrolünde durdurulan, hiçbir kural ihlali yapmamış ve tehlike yaratmamış sürücü için 1.00 promil altında suç oluşmaz; 1.00 promil üzerinde ise karine gereği somut tehlike ayrıca ispatlanmaz.
Taksirle Yaralama ve Öldürme ile İlişkisi
Alkollü sürücü kazaya sebebiyet vererek birinin yaralanmasına veya ölmesine neden olmuşsa; artık tehlike suçu değil zarar suçu oluşmuştur. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre zarar suçu ile tehlike suçu birlikte gerçekleştiğinde yalnızca zarar suçundan ceza verilir; trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ayrıca hüküm kurulmaz (Y12CD 2024/2957).
| Sonuç | Uygulanacak Suç | Ceza |
|---|---|---|
| Kaza yok, yaralanma yok | TCK 179/3 (tehlike suçu) | 3 ay – 2 yıl hapis |
| Maddi hasarlı kaza | TCK 179/3 (tehlike suçu) | 3 ay – 2 yıl hapis + tazminat |
| Yaralamalı kaza | TCK 89 (taksirle yaralama) — 1.00 promil üzeri: bilinçli taksir | 3 ay – 1 yıl (bilinçli taksirde 1/3 – 1/2 artırım) |
| Ölümlü kaza | TCK 85 (taksirle öldürme) — bilinçli taksir | 2 – 6 yıl (bilinçli taksirde 1/3 – 1/2 artırım) |
Kritik istisna — şikayetten vazgeçme: Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralanmalarda taksirle yaralama suçu şikayete tabidir. Mağdur şikayetinden vazgeçerse taksirle yaralama davası düşer; ancak bu durumda sanık hakkında ek savunma hakkı verilerek trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan mahkûmiyet kararı verilir (Y12CD 2014/10539, 2015/410). Şikayetten vazgeçme sanığı tamamen kurtarmaz.
1.00 promil üzerinde alkollü sürücünün karıştığı yaralamalı kazalarda Yargıtay bilinçli taksir hükümlerini uygular; ceza 1/3’ten 1/2’ye kadar artırılır. 1.00 promil altında ise bilinçli taksir uygulanmaz (Y12CD 2021/5431).
Şikayet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
- Şikayet: Suç şikayete tabi değildir; savcılık resen soruşturma başlatır. Herhangi bir şikayet süresi yoktur.
- Uzlaşma: Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu uzlaşma kapsamı dışındadır (CMK m.253). Mağdur bulunmayan bir tehlike suçu olduğundan uzlaştırmaya konu olamaz.
- Dava zamanaşımı: TCK 179/2-3 için 8 yıl; TCK 179/1 için 15 yıl (TCK m.66).
- Ceza zamanaşımı: Kesinleşen ceza 5 yıla kadar hapis için 10 yıl içinde infaz edilmezse düşer (TCK m.68).
Görevli Mahkeme ve Yargılama Usulü: Seri Muhakeme, Basit Yargılama
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi, yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesidir. Uygulamada yargılama üç farklı usulle yürütülebilir:
1. Seri Muhakeme Usulü (CMK m.250) — Uygulamada En Yaygın Yol
TCK 179/2-3 suçları seri muhakeme usulüne tabidir. Savcı, kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar vermezse; şüpheliye müdafi huzurunda seri muhakeme teklif eder. Kabul halinde ceza yarı oranında (1/2) indirilir; savcının belirlediği yaptırım mahkemece onaylanarak hüküm kurulur. Örneğin 6 aylık temel ceza → 3 ay hapis → adli para cezasına çevrilebilir. Yargıtay, seri muhakeme uygulanması gereken dosyada bu usulün atlanmasını bozma nedeni saymıştır (Y12CD 2024/4964).
2. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi (CMK m.171)
Savcı; 5 yıl süreyle kamu davası açmayı erteleyebilir. Bu süre içinde kasıtlı suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Sabıkasız ve ilk kez suç işleyen sürücüler için en avantajlı sonuçtur.
3. Basit Yargılama Usulü (CMK m.251)
İddianame kabul edildikten sonra hakim; duruşma yapmadan dosya üzerinden karar verebilir. Mahkûmiyet halinde ceza 1/4 oranında indirilir. Seri muhakeme reddedilmişse bu usul devreye girebilir.
| Usul | Aşama | İndirim | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Kamu davasının ertelenmesi | Soruşturma | — | 5 yıl denetim; suç işlenmezse dosya kapanır |
| Seri muhakeme | Soruşturma | 1/2 | Hızlı hüküm; HAGB/erteleme uygulanabilir |
| Basit yargılama | Kovuşturma | 1/4 | Duruşmasız karar |
| Olağan yargılama | Kovuşturma | — | Duruşmalı, tam savunma hakkı |
HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezasına Çevirme
Adli para cezasına çevirme: 1 yıl ve altındaki hapis cezaları TCK m.50 gereği adli para cezasına çevrilebilir. TCK 179/2-3’ün alt sınırı 3 ay olduğundan uygulamada çoğu mahkûmiyet adli para cezasına çevrilmektedir. Günlük 20-100 TL arasında belirlenen tutar, gün sayısıyla çarpılarak hesaplanır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB): 2 yıl ve altı hapis cezalarında, sabıkasız sanık hakkında HAGB kararı verilebilir; 5 yıllık denetim süresinde kasıtlı suç işlenmezse hüküm ortadan kalkar. Ancak dikkat: Daha önce HAGB kararı bulunan kişi alkollü araç kullanma suçu işlerse, önceki HAGB bozulur ve yeni suç için HAGB verilemez. TCK 179 kasıtlı suç olduğundan HAGB denetim süresini ihlal eder.
Erteleme (TCK m.51): 2 yıl ve altı hapis cezaları ertelenebilir; 1-3 yıl denetim süresinde suç işlenmezse ceza infaz edilmiş sayılır.
Alkol Ölçümüne İtiraz: Kan Tahlili ve 0,15 Promil Kuralı
Alkolmetre sonucuna itiraz eden sürücü; en yakın sağlık kuruluşunda kan tahlili yaptırılmasını talep etme hakkına sahiptir (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.97). Bu hak savunma stratejisinde kritik önem taşır.
0,15 Promil Kuralı Nasıl Uygulanır?
Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu’na göre kandaki alkol seviyesi saatte ortalama 0,15 promil azalır. Bu kural iki yönde çalışır:
- Sanık lehine: Kaza anı ile ölçüm arasında geçen süre uzunsa, ölçümdeki değer kaza anındakinden düşüktür → sanık aleyhine geri hesaplama yapılır. Ancak bu hesaplama kesin olmadığından şüphe sanık lehine yorumlanmalıdır.
- Savunma açısından: 1.00 promil sınırına yakın değerlerde (örn. 1.05), ölçümün kalibrasyonu, ölçüm zamanı ve kan tahlili sonucu arasındaki fark suçun oluşmadığını gösterebilir.
Yargıtay; kazadan 28 dakika sonra 0,48 promil ölçülen sürücünün kaza anında yaklaşık 0,55 promil olabileceğini hesaplamış ancak 1.00 promil sınırı aşılmadığından ve somut tehlike bulgusu bulunmadığından beraat yönünde karar vermiştir (YCGK 2019/585).
Alkolmetre Ölçümüne İtiraz Nedenleri
- Cihazın kalibrasyon belgesinin bulunmaması veya süresinin geçmiş olması
- Ölçümün 15 dakika ara ile tekrarlanmaması
- Ağız alkolü (ağız gargarası, alkollü ilaç, reflü) etkisi
- Kan tahlili talebinin reddedilmiş veya geç yapılmış olması
- Ölçüm tutanağının sürücüye imzalatılmamış olması
Yargıtay Kararları
Ehliyetsiz Araç Kullanmak Tek Başına Suç Oluşturmaz
Kazadan 28 dakika sonra 0,48 promil alkollü olan ehliyetsiz sürücünün 1.00 promil sınırını aşmaması, emniyetli sürüş yapamayacak halde olduğuna dair belge bulunmaması ve ehliyetsiz sürüşün suçun unsurları arasında yer almaması nedeniyle trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun oluşmadığına hükmedilmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, K.2019/585
Zarar Suçu Oluştuğunda Tehlike Suçundan Ayrıca Ceza Verilemez
1.50 promil alkollü sürücünün kaza sonucu arkadaşının kemik kırığıyla yaralanmasına neden olduğu olayda; bilinçli taksirle yaralama suçundan mahkûmiyet kurulmalı, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ayrıca hüküm kurulmamalıdır. Zarar suçu oluştuğunda tehlike suçundan cezalandırma imkanı bulunmaz.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, K.2016/7657
Şikayetten Vazgeçme Sonrası Ek Savunmayla TCK 179’dan Mahkûmiyet
3,74 promil alkollü sürücünün kaza sonucu basit yaralanmaya neden olduğu, mağdurun şikayetten vazgeçtiği olayda; taksirle yaralama davası düşmüş olsa da sanığa CMK m.226 gereği ek savunma hakkı verilerek trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan mahkûmiyet kararı verilmesi gerekir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, K.2015/410
0,51 Promil + Kaza = Suç Oluşur
Kamyonetiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek elektrik direğine çarpan ve 0,51 promil alkollü olduğu tespit edilen sürücü hakkında; KTK m.48/7 gereği (hususi araç için 0,50 promil üzeri + kaza) suçun unsurlarının oluştuğu gözetilmeden beraat kararı verilmesi bozma nedenidir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, K.2018/123
Kazasız ve Bulgusuz 74 Promil: Beraat
74 promil alkollü olup rutin kontrolde durdurulan, kaza yapmayan, kural ihlali tespit edilmeyen ve muayene raporunda bilinç, oryantasyon ve motor fonksiyonları normal bulunan sürücü hakkında suçun yasal unsurları oluşmamıştır; mahkûmiyet yerine beraat kararı verilmelidir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, K.2013/18197
Seri Muhakeme Usulünün Atlanması Bozma Nedenidir
TCK 179/3 suçu seri muhakeme usulüne tabi suçlardan olduğundan; mahkemece dosyanın bu usulün uygulanması için Cumhuriyet Başsavcılığına tevdi edilmesi zorunludur. Bu zorunluluğun gözetilmemesi hükmün bozulmasını gerektirir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, K.2024/4964
Yüksek Promil ve Kaza: Alt Sınırdan Uzaklaşma
Maddi hasarlı kazaya neden olan ve 1,69 promil alkollü olduğu tespit edilen sanık hakkında; alkol oranı ve yarattığı tehlikenin ağırlığı gözetilerek alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayin edilmelidir. Alt sınırdan ceza verilmesi eksik ceza niteliğindedir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, K.2021/5497
At Arabası da Araç Sayılır
149 promil alkollü olarak at arabasıyla zikzak yapan ve diğer sürücülerin korna ile uyardığı sanık hakkında; at arabasının KTK kapsamında motorsuz taşıt niteliğinde olduğu dikkate alınarak trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan mahkûmiyet kararı verilmelidir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, K.2013/18367
Alkollü araç kullanma nedeniyle hakkınızda soruşturma mı başlatıldı? Alkolmetre sonucuna itiraz, seri muhakeme teklifi veya HAGB süreci için Ankara ceza avukatı Onuralp Turhan ile iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun cezası nedir?
TCK 179/1 (trafik işaretlerine müdahale): 1 yıldan 6 yıla kadar hapis. TCK 179/2 (tehlikeli araç kullanma) ve 179/3 (alkollü/uyuşturucu etkisinde araç kullanma): 3 aydan 2 yıla kadar hapis. Uygulamada 179/2-3 cezaları çoğunlukla adli para cezasına çevrilmekte veya HAGB kararı verilmektedir.
Kaç promil alkol ceza davası açılmasına neden olur?
1.00 promil üzeri alkol her koşulda TCK 179/3 suçunu oluşturur ve ceza davası açılır. 0.50 promil (hususi araç) veya 0.20 promil (ticari araç) üzerinde olup trafik kazasına sebebiyet verilmişse de ceza davası açılır. 1.00 promil altında kaza yoksa; ancak zikzak çizme, şerit ihlali gibi somut tehlike bulgusu varsa dava açılabilir.
Ehliyetsiz araç kullanmanın cezası hapis mi?
Hayır. Ehliyetsiz araç kullanmak tek başına suç değil, KTK m.36 kapsamında idari kabahattir; idari para cezası ve araç trafikten men yaptırımı uygulanır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre ehliyetsizlik tek başına somut tehlike yaratmaz. Ancak ehliyetsiz sürücü aynı zamanda tehlikeli sürüş yapmış veya 1.00 promil üzeri alkollüyse TCK 179 suçu oluşur.
Alkollü araç kullanma suçu adli sicile işler mi?
Mahkûmiyet kararı kesinleşirse evet, adli sicile işler. Ancak HAGB kararı verilmişse adli sicile işlemez; yalnızca HAGB kaydı tutulur ve denetim süresi başarıyla tamamlanırsa silinir. Adli para cezasına çevrilen hapis cezası da adli sicile işler. İdari para cezası ve ehliyet geri alma ise adli sicile işlemez, yalnızca EGM kayıtlarında görünür.
Alkollü araç kullanmaktan ilk kez yakalanan kişiye hapis cezası verilir mi?
Uygulamada nadiren. Sabıkasız ve ilk kez suç işleyen sürücüler için savcılık genellikle kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verir ya da seri muhakeme usulüyle 1/2 indirimli ceza belirlenir. Mahkûmiyet halinde ise 1 yıl altı hapis adli para cezasına çevrilir veya HAGB kararı verilir. Fiili hapis; tekerrür, yüksek promil ve kaza gibi ağırlaştırıcı hallerde gündeme gelir.
Seri muhakeme usulü nedir, kabul etmeli miyim?
Seri muhakeme; savcının belirlediği cezanın yarı oranında indirilerek hızla hüküm kurulmasıdır. Avantajı: 1/2 ceza indirimi, hızlı sonuç, HAGB imkânı. Dezavantajı: Suçu kabul anlamına gelir, beraat şansı ortadan kalkar. Alkolmetre sonucuna itiraz edilebilecek, 1.00 promil sınırına yakın veya somut tehlike bulgusu tartışmalı dosyalarda avukatınızla değerlendirerek reddetmek daha avantajlı olabilir.
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu şikayete bağlı mıdır?
Hayır. Suç, topluma karşı suçlar arasında yer aldığından savcılık tarafından resen soruşturulur. Şikayet süresi yoktur, uzlaşma kapsamı dışındadır. Aynı olayda basit taksirle yaralama da varsa; mağdurun şikayetten vazgeçmesi yalnızca yaralama davasını düşürür, trafik güvenliğini tehlikeye sokma davası devam eder.
Alkollü kaza yaptım, birisi yaralandı; hangi suçtan yargılanırım?
Yaralanma varsa taksirle yaralama (TCK 89) suçundan yargılanırsınız; trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ayrıca ceza verilmez. 1.00 promil üzeri alkollüyseniz bilinçli taksir uygulanır ve ceza 1/3’ten 1/2’ye kadar artırılır. Mağdur şikayetten vazgeçerse (basit yaralanmalarda) yaralama davası düşer ancak bu kez TCK 179/3’ten mahkûmiyet verilir.
Alkolmetre sonucuna nasıl itiraz edilir?
Ölçüm anında kan tahlili talep etme hakkınız vardır; en yakın sağlık kuruluşuna götürülmeniz zorunludur. Savunmada cihazın kalibrasyon belgesi, ölçümün tekrarlanıp tekrarlanmadığı, ağız alkolü etkisi ve kan tahlili ile alkolmetre arasındaki fark ileri sürülebilir. Ölçüm ile kaza arasında geçen sürede saatte 0,15 promil azalma kuralı da savunmada değerlendirilir.
Uyuşturucu etkisinde araç kullanmanın cezası nedir?
İdari: 150.000 TL para cezası + ehliyetin iptali (yeniden almak için 5 yıl bekleme + psikoteknik + kurs). Cezai: TCK 179/3 kapsamında 3 aydan 2 yıla kadar hapis. Alkoldeki 1.00 promil karinesi uyuşturucuda yoktur; ancak uygulamada uyuşturucu tespiti halinde emniyetli sürüş yeteneğinin kaybedildiği kabul edilmektedir. Ayrıca TCK 191 kapsamında kullanma suçu soruşturması da açılabilir.
Alkol testini reddedersem ne olur?
Alkol veya uyuşturucu testini reddetmek 2026 itibarıyla 150.000 TL idari para cezası ve 5 yıl ehliyet geri alma yaptırımı doğurur. Test reddi, ceza davasında da sanık aleyhine değerlendirilebilir; polis tutanağındaki gözlemler ve tanık beyanlarıyla emniyetli sürüş yeteneğinin kaybedildiği ispatlanabilir.
Ehliyetim ne zaman geri verilir?
İlk ihlalde 6 ay, ikinci ihlalde 2 yıl (+SÜDGE eğitimi), üçüncü ve sonraki ihlallerde 5 yıl (+psikoteknik ve psikiyatri muayenesi) sonra. Tüm idari para cezaları ödenmiş olmalıdır. Süreler son ihlalden geriye doğru 5 yıl içindeki ihlal sayısına göre hesaplanır. Uyuşturucu halinde ehliyet iptal edilir; 5 yıl sonra sıfırdan başvuru gerekir.
HAGB’m varken alkollü araç kullanırsam ne olur?
Önceki HAGB kararı bozulur ve ertelenen hüküm açıklanarak infaz edilir. Yeni alkollü araç kullanma suçu için de HAGB verilemez; doğrudan mahkûmiyet kararı kurulur. TCK 179 kasıtlı suç olduğundan HAGB denetim süresinin ihlali niteliğindedir. Bu durumda erteleme ya da adli para cezasına çevirme seçenekleri değerlendirilebilir.
Yorgun ve uykusuz araç kullanmak suç mudur?
Evet, TCK 179/3’teki “başka bir nedenle emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde” ifadesi bunu kapsar. Madde gerekçesinde uzun süre araç kullanıp yorgun ve uykusuz kalan sürücü açıkça örnek olarak verilmiştir. Ancak ispat zorluğu nedeniyle uygulamada nadiren dava açılır; genellikle kaza sonrası tespit edilen uyuyakalma hallerinde gündeme gelir.
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunda zamanaşımı ne kadar?
Dava zamanaşımı TCK 179/2-3 için 8 yıl, TCK 179/1 için 15 yıldır. Suç şikayete bağlı olmadığından şikayet süresi yoktur; savcılık zamanaşımı dolana kadar resen dava açabilir. Ceza zamanaşımı ise kesinleşen cezanın infaz edilmesi için 10 yıldır.
Av. Onuralp Turhan – Avukat Onaylı İçerik
Bu makale, Ankara Barosu’na kayıtlı Av. Onuralp Turhan tarafından TCK m.179, KTK m.48 ve güncel Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihadı esas alınarak hazırlanmıştır. Turhan Hukuk ve Danışmanlık; Etimesgut ve Eryaman’da trafik ceza davaları, alkollü araç kullanma soruşturmaları ve ehliyet geri alma itirazlarında hizmet vermektedir.
Hukuki destek için sayfamızı ziyaret edebilirsiniz; turhanhukukvedanismanlik.com.tr
