Denetimli serbestlikten yararlanabilmek için hükümlünün açık cezaevinde bulunması, iyi hâlli olması, koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalması ve cezaevi idaresine yazılı talepte bulunması gerekir.
Genel Şartlar: Kurum Durumu — Hükümlünün açık ceza infaz kurumunda bulunması ya da çocuk eğitimevinde yer alması gerekir. Süre Şartı — Normal suçlarda koşullu salıverilmeye (tahliyeye) 1 yıl veya daha az süre kalmış olmalıdır. İyi Hâl — Hükümlünün cezaevindeki tutum ve davranışlarıyla iyi hâlli olduğunu kanıtlaması beklenir. Başvuru — Süreç kendiliğinden işlemez; hükümlü veya avukatın dilekçeyle yazılı talepte bulunması zorunludur.
Özel Durumlar ve İstisnalar: 0–6 Yaş Çocuğu Olan Anneler — Çocuklu kadın hükümlüler ve belirli yaş/sağlık durumundaki kişiler için denetimli serbestlik süresi 1 yıl yerine 2 ila 4 yıl arasında farklı uygulanabilmektedir. Suç Tarihine Göre Düzenlemeler — Geçici maddeler kapsamında eski suç tarihlerinde (30.03.2020 öncesi) işlenen bazı suçlarda denetimli serbestlik 3 yıl olarak uygulanmıştır.
İçindekiler
- Denetimli Serbestlik Nedir? (5275 SK m.105/A)
- Denetimli Serbestlik Şartları: 5 Temel Koşul
- Hangi Suçlar Denetimli Serbestlikten Faydalanamaz?
- Denetimli Serbestlik Kimlere Verilir ve Kimlere Verilmez?
- 3 Yıl Denetimli Serbestlik Kimleri Kapsıyor?
- Denetimli Serbestlik Yükümlülükleri
- Denetimli Serbestlikte İmza Kaç Günde Bir?
- Denetimli Serbestlikte Kaç Uyarı Hakkın Var?
- İhlal Sonuçları: Açık Cezaevi ve Firar Suçu
- Denetimli Serbestlik Yurt Dışına Çıkabilir mi?
- Sigortalı Çalışanlar ve Denetimli Serbestlik
- Uyuşturucu Denetimli Serbestlik Programı (TCK 191)
- Denetimli Serbestlik Sorgulama (e-Devlet)
- Denetimli Serbestlik Dosya Kapanması
- Yargıtay Kararları
- Sık Sorulan Sorular
Denetimli serbestlik; hükümlünün koşullu salıverilme tarihinden önce tahliye edilerek toplum içinde belirli yükümlülükler altında denetlenmesini sağlayan bir ceza infaz kurumudur. 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesine göre genel kural 1 yıllık denetimli serbestlik süresidir; ancak özel durumlar, geçici maddeler ve suç tarihi bu süreyi değiştirebilmektedir. Hangi suçların kapsam dışında olduğundan imza sıklığına, yurt dışı yasağından dosya kapanma koşullarına kadar tüm ayrıntıları avukat kaleminden ele alıyorum.
Denetimli Serbestlik Nedir? (5275 SK m.105/A)
Denetimli serbestlik; hükümlünün cezasını tamamen cezaevinde infaz etmek yerine, koşullu salıverilme tarihinden önce belirli bir süre için toplum içinde denetim altında tamamlamasına olanak sağlayan bir infaz biçimidir. Hükümlü serbesttir; ancak denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından belirlenen yükümlülüklere uymak zorundadır.
5275 Sayılı Kanun – Madde 105/A (Özet: Denetimli Serbestlik Tedbiri)
Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan ve açık ceza infaz kurumunda bulunan ya da açık ceza infaz kurumuna ayrılma hakkı kazanan iyi halli hükümlünün talebi hâlinde, cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, infaz hâkimi tarafından karar verilebilir.
Kaynak: 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun – mevzuat.gov.tr | Adalet Bakanlığı
Denetimli Serbestlik Şartları: 5 Temel Koşul
1. Koşullu Salıverilmeye 1 Yıl veya Daha Az Süre Kalmış Olması
Açık cezaevindeki ya da açık cezaevine geçme hakkı kazanan hükümlü; koşullu salıverilme tarihine 1 yıl veya daha az süre kaldığında denetimli serbestliğe başvurabilir. Koşullu salıverilme süresinin hesabı suç tipine göre değişmektedir: genel suçlarda cezanın 1/2’si, bazı suçlarda 2/3, cinsel suçlar ve uyuşturucu ticareti ile terör suçlarında 3/4 oranında infaz gerekmektedir.
2. Açık Cezaevinde Bulunmak veya Açık Cezaevine Geçme Hakkı Kazanmış Olmak
Hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için açık ceza infaz kurumuna geçmiş ya da bu hakkı kazanmış olması zorunludur. Yer yokluğu nedeniyle açık cezaevine fiilen geçememiş olan hükümlüler, geçme hakkını kazanmış saydıklarından denetimli serbestliğe başvurabilirler.
3. Cezasının Koşullu Salıverilme Tarihine Kadar Olan Kısmının 1/10’unu Cezaevinde Geçirmiş Olmak (04.06.2025 Sonrası Suçlar)
04.06.2025 tarihinden sonra işlenen suçlarda; hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının en az 1/10’unu cezaevinde geçirmesi ve bu sürenin 5 günden az olmaması zorunludur. Bu şart; hem açık hem kapalı cezaevinde bulunanlar için aranmaktadır.
4. İyi Halli Olmak
İdare ve Gözlem Kurulu; hükümlünün cezaevindeki tutumunu, eğitim-öğretim programlarına katılımını, disiplin cezası alıp almadığını ve tekrar suç işleme riskini değerlendirerek iyi hal raporu düzenler. İnfaz hakimliği, bu raporu esas alarak denetimli serbestlik kararı verir. Hakimlik, idarenin yerine geçerek iyi hal değerlendirmesi yapamaz (Yargıtay 1. CD, K.2022/7295).
5. Hükümlünün Yazılı Talebi
Denetimli serbestlik kendiliğinden uygulanmaz. Hükümlü veya avukatının dilekçeyle infaz hakimliğine yazılı başvuruda bulunması zorunludur. Başvuru yapılmadan süreç başlamaz.
Hangi Suçlar Denetimli Serbestlikten Faydalanamaz?
| Suç Türü | TCK Maddesi | DS Hakkı |
|---|---|---|
| Kasten öldürme (nitelikli haller) | TCK 81, 82, 83 | Kapsam dışı |
| Cinsel saldırı (nitelikli) | TCK 102/2, 103, 104/2-3 | Kapsam dışı (3/4 infaz gerekir) |
| Çocuğun cinsel istismarı | TCK 103 | Kapsam dışı |
| Uyuşturucu imal ve ticareti | TCK 188 | Kapsam dışı (3/4 infaz) |
| Terörle mücadele kapsamındaki suçlar | 3713 SK | Kapsam dışı |
| Devletin güvenliğine karşı suçlar (örgüt üyeliği dahil) | TCK 302 vd. | Kapsam dışı |
| İkinci kez tekerrür (mükerrir) | 5275 SK m.108/3 | Kapsam dışı (KS ve DS yok) |
| Adli para cezasından çevrilme hapis | 5275 SK m.105/A-4 | Kapsam dışı |
| Disiplin ve tazyik hapsi | İİK vd. | Kapsam dışı |
| Cinsel saldırı (basit), reşit olmayanla cinsel ilişki (basit), cinsel taciz | TCK 102/1, 104/1, 105 | 2/3 infaz sonrası 1 yıl DS — kısıtlı |
Birinci kez tekerrür hükümlüleri (suçta tekerrür bir kez uygulandıysa) denetimli serbestlikten yararlanabilir. İkinci kez tekerrür halinde ise koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hükümleri tamamen uygulanamaz.
Denetimli Serbestlik Kimlere Verilir ve Kimlere Verilmez?
Kimlere verilir:
- Açık cezaevinde bulunan veya açık cezaevine geçme hakkı kazanan hükümlüler
- Koşullu salıverilmesine 1 yıl kalan, iyi halli kişiler
- 0-6 yaş çocuğu bulunan kadın hükümlüler (koşullu salıverilmeye 2 yıl kaldığında)
- Ağır hasta, engelli veya kocama nedeniyle yalnız yaşayamayan hükümlüler (3 yıl öncesi)
- Birinci kez tekerrür hükümlüleri
- Geçici maddeler kapsamındaki hükümlüler (Geçici 6 ve Geçici 10)
Kimlere verilmez:
- Kapalı cezaevinde bulunan ve açık cezaevine geçme hakkı kazanmamış hükümlüler
- İkinci kez tekerrür hükümlüleri
- Adli para cezasından çevrilme hapiste olanlar
- Disiplin veya tazyik hapsi olanlar
- Kapsam dışı suç türlerinden mahkûm olanlar (cinsel suçlar, terör, kasten öldürme vb.)
- Denetimli serbestlikten daha önce yararlanmış ve koşullarını ihlal edenler (aynı dosya için)
3 Yıl Denetimli Serbestlik Kimleri Kapsıyor?
İki ayrı geçici madde kapsamında 1 yıl yerine 3 yıl denetimli serbestlik uygulanmaktadır:
5275 SK Geçici Madde 6: 30.03.2020 Öncesi Suçlar
Suç tarihi 30.03.2020 veya öncesi olan ve kapsam dışı suçlar listesinde bulunmayan hükümlüler; koşullu salıverilme tarihlerinden 3 yıl önce denetimli serbestliğe ayrılabilmektedir. Koşullu salıverilme oranı da aynı kanunla genel suçlarda 1/2’ye çekilmiştir. Bu kapsamdaki hükümlüler için açık cezaevine geçme şartı aranmaz; cezanın belirli bir bölümünü ve iyi hallilik şartını sağlamak yeterlidir.
5275 SK Geçici Madde 10/6: 31.07.2023 Öncesi Suçlar
Kasten öldürme (TCK 82/1-d, e, f), cinsel suçlar (TCK 102, 103, 104/2-3), terör ve örgüt suçları hariç olmak üzere; 31.07.2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlardan kapalı ya da açık cezaevinde bulunan hükümlüler için 3 yıl DS uygulaması getirilmiştir. Kapalı cezaevindekiler için; toplam hapis cezası 10 yıldan az ise 1 ay, 10 yıl ve üzerinde ise 3 ay kapalı cezaevinde kaldıktan ve açık cezaevine ayrılmaya 3 yıl veya daha az kaldığında, bu tarihten itibaren açık cezaevine ayrılabilirler. Açık cezaevindekiler ise en az 3 ay açık cezaevinde kalmak şartıyla 3 yıl DS’den yararlanabilir.
Suçun tarihi belirleyicidir. Mahkûmiyet ne zaman kesinleşirse kesinleşsin, suçun hangi tarihte işlendiği hangi geçici maddenin uygulanacağını belirler. 30.03.2020 öncesi işlenen ve Geçici 6 kapsamındaki suçlardan mahkûm olanlar; dava hâlâ devam etse bile mahkûmiyet kesinleştiğinde bu hükümden yararlanır.
Denetimli Serbestlik Yükümlülükleri
Tahliye edilen hükümlünün en başta yapması gereken: cezaevinden çıkıştan sonra 5 gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurarak programa katılmaya başlamak. Bu süre; hafta sonu dahil takvim günleri üzerinden hesaplanır.
Denetimli serbestlik müdürlüğünce hükümlüye bir veya birden fazla yükümlülük verilebilir:
- Kamuya yararlı işte ücretsiz çalışma: Hükümlünün halihazırda bir işte çalışıyorsa bu yükümlülük uygulanmaz.
- Bir konut veya bölgede denetim ve gözetim: Belirlenen zamanlarda imza atma yükümlülüğü; elektronik kelepçe uygulaması da mümkündür.
- Belirli yerlere gitmeme: Mağdura yaklaşmama, belirli mekânlara gitmeme gibi kısıtlamalar.
- Belirli programlara katılma: Öfke kontrolü, bağımlılık, meslek edinme gibi eğitim ve destek programları.
Bunların yanı sıra genel yükümlülükler de mevcuttur: çağrılara uymak, adres değişikliğini müdürlüğe bildirmek, müdürlük personeline saygılı davranmak, alkol veya uyuşturucu etkisi altında yükümlülüklere gitmemek.
Denetimli Serbestlikte İmza Kaç Günde Bir?
İmza sıklığı; hükümlünün risk düzeyi ve denetim planına göre belirlenmektedir. Yönetmelik m.86 çerçevesinde şu tabloya göre uygulanmaktadır:
| Risk Düzeyi | İlk 3 Ay | 3–6 Ay Arası | 6. Aydan Sonra |
|---|---|---|---|
| Yüksek Riskli | Her gün | Haftada 3 gün | Haftada 2 gün |
| Orta / Düşük Riskli | Haftada 1–3 gün (plana göre) | Plana göre azalır | Haftada 1 gün veya daha az |
Yargıtay 1. CD, K.2017/1266: Yüksek riskli statüsündeki hükümlünün imza yükümlülüğü Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.86/a gereğince; ilk 3 ay her gün, 3-6 ay arası haftada 3 gün, 6. aydan sonra haftada 2 gün olarak uygulanır. Mevzuatta öngörülmeyen bir sıklık belirlenemez.
Elektronik kelepçe uygulanmasında ise kararnamede belirlenen bölgeden ayrılmak sistem alarmını tetikler ve bu durum ihlal sayılır. İmza saati ve günü net biçimde denetim planında yazılı olmalıdır; memur yanlış yönlendirmesine dayanarak kaçırılan imzalar bazı Yargıtay kararlarında ihlal sayılmamıştır.
Denetimli Serbestlikte Kaç Uyarı Hakkın Var?
Yükümlülük ihlali her zaman anında DS’yi bozmaz. Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.44’e göre:
| İhlal | Sonuç |
|---|---|
| 1. İhlal | 1. Uyarı yapılır. Dosya açık kalır. |
| 2. İhlal (1. uyarıdan sonra 1 yıl içinde) | 2. Uyarı yapılır. Dosya açık kalır. |
| 3. İhlal (2. uyarıdan sonra 1 yıl içinde) | Yükümlülüklere uymamada ısrar sayılır. Dosya kapatma süreci başlar. Hükümlü açık cezaevine gönderilir. |
| Çocuklar için: 4. İhlal (3. uyarıdan sonra 1 yıl içinde) | Dosya kapatma süreci başlar. |
Kritik not: 1 yıl içinde 3 ihlal sayımı sıfırlanır. Yani 3. ihlalden sonra 1 yıl geçer ve herhangi bir ihlal yaşanmadan program sürdürülürse; sayaç sıfırlanmış sayılır. Her ihlal ayrı bir uyarıyı gerektirir; uyarı yapılmadan doğrudan DS bozulamaz.
İhlal Sonuçları: Açık Cezaevi ve Firar Suçu
Denetimli serbestlik ihlali; durumuna göre iki farklı sonuç doğurur:
İhlal Halinde Açık Cezaevine İade
Yükümlülüklere 3 kez ısrarla uymayan ya da 5 gün içinde müdürlüğe başvurmayan hükümlü; denetimli serbestlik kararının kaldırılmasıyla birlikte koşullu salıverilme tarihine kadar kalan cezasının infazı için açık cezaevine gönderilir. Dışarıda denetimli serbestlik kapsamında geçirilen süreler cezadan düşülür.
Firar Suçu: Kapalı Cezaevine İade (TCK 292)
Daha ağır bir senaryo şöyledir: Hükümlü tahliye olduktan sonra 5 günlük başvuru süresi dolup ek 2 gün (toplamda 7 gün) daha geçtiğinde; hakkında TCK m.292 (hükümlünün kaçması) kapsamında soruşturma başlatılır. Bu durumda hükümlü hem firar suçu hem de mevcut cezasının infazı için kapalı cezaevine alınır. Kapalı cezaevinde firar suçu nedeniyle uygulanan disiplin cezasının ardından 1 yıl geçmeden yeniden iyi hal kararı alınamaz.
| Süre | Sonuç |
|---|---|
| Tahliyeden sonra 5 gün içinde müdürlüğe gidilmezse | DS kaldırılır → Açık cezaevine iade |
| 5 gün + 2 gün (7. günden sonra) hâlâ başvurulmazsa | Firar suçu (TCK 292) → Kapalı cezaevine iade |
Denetimli Serbestlik Yurt Dışına Çıkabilir mi?
Hayır. Denetimli serbestlik yalnızca Türkiye sınırları içinde uygulanabilen bir infaz sistemidir. Hükümlünün yurt dışına çıkması; denetim planına ve yükümlülüklere aykırıdır ve DS’nin ihlaline yol açar.
- Konsolosluklarda imza veya yükümlülük uygulaması mevcut değildir.
- Denetimli serbestlik müdürlüğü; hükümlünün pasaportunu tutabilir ya da pasaport çıkarmasına itiraz edebilir.
- Yurt dışında yaşayan hükümlüler (Geçici 6 kapsamında da olsalar) DS’den yararlanmak istiyorsa Türkiye’ye dönmek ve yükümlülükleri burada yerine getirmek zorundadır.
- İzin süresi biten bir hükümlünün yurt dışında kalması doğrudan ihlal sayılır.
Sigortalı Çalışanlar ve Denetimli Serbestlik
Hükümlü, denetimli serbestlik süresinde sigortalı bir işte çalışıyorsa kamuya yararlı işte ücretsiz çalışma yükümlülüğü askıya alınmaktadır. Bu kural; hükümlünün mevcut iş hayatını sürdürmesine ve ekonomik bağımsızlığını korumasına imkân tanıyan önemli bir düzenlemedir.
Pratikte kritik Yargıtay kararı: Sigortalı çalıştığını beyan eden ve denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından bu beyanın yanlış olduğu tespit edilen hükümlü hakkında; bu durumun otomatik olarak yükümlülük ihlali sayılamayacağına Yargıtay 1. CD K.2017/1650 kararıyla hükmedilmiştir. Yanlış beyan halinde kamuya yararlı işte çalıştırma yükümlülüğünün uygulanmasına yeniden başlanması gerekmekte; bu tek başına “ısrar” oluşturmamaktadır.
Sigortalı çalışan hükümlüler de imza ve diğer yükümlülüklere devam etmek zorundadır. Çalışma nedeniyle yükümlülüklerin yerine getirilememesi; müdürlüğe önceden bildirim yapılarak mazeret gösterilmeli ve denetim planında değişiklik talep edilmelidir.
Uyuşturucu Denetimli Serbestlik Programı (TCK 191)
Uyuşturucu kullanmak için satın alma, kabul etme veya bulundurma suçunu (TCK m.191) işlediği iddiasıyla yargılanan sanıklar hakkında; koşulların varlığında hüküm verilmeden önce tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanabilmektedir. Bu; bu yazının asıl konusu olan infaz aşaması denetimli serbestliğinden farklı bir uygulamadır.
TCK m.191 kapsamındaki denetimli serbestlik:
- Yargılama sırasında uygulanır; mahkûmiyet gerektirmez.
- Savcı tarafından kamu davasının açılması ertelenebilir; 1 yıllık erteleme süresi içinde denetimli serbestlik uygulanır.
- Yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi halinde dosya kapatılarak kamu davası açılır.
- Yükümlülüklere uyulması durumunda erteleme süresi sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir.
Önemli fark: Bu TCK m.191 kapsamındaki DS programı; infaz hakimliği değil, Cumhuriyet Savcısı tarafından yürütülmektedir. İtirazlar da infaz hakimliğine değil, Cumhuriyet Başsavcılığına yapılmaktadır.
Denetimli Serbestlik Sorgulama (e-Devlet)
Denetimli serbestlik durumunu öğrenmenin en pratik yolu e-Devlet sistemidir.
e-Devlet üzerinden sorgulama adımları:
- turkiye.gov.tr adresine T.C. kimlik numarası ve şifreyle giriş yapın.
- Arama kutusuna “Ceza İnfaz Kurumu” veya “Denetimli Serbestlik Bilgileri” yazın.
- Adalet Bakanlığı – Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü ekranlarından bilgiye ulaşın.
Ekran üzerinden mevcut hükümlülük durumu, tahliye tarihi, denetimli serbestlik başvuru bilgileri ve imza kayıtları görüntülenebilmektedir. Hükümlünün UYAP’a kayıtlı cep telefon numarasına denetimli serbestlik kararı verildiğinde otomatik SMS bildirim gönderilmektedir. Bu SMS; tebligat yerine geçebilmektedir (Yargıtay 1. CD, K.2025/4181).
Denetimli Serbestlik Dosya Kapanması
Denetimli serbestlik dosyası iki şekilde kapanmaktadır:
Normal Süreç: Koşullu Salıverilme Tarihinin Dolması
Hükümlü denetimli serbestlik süresini yükümlülüklerine uyarak tamamladığında; koşullu salıverilme tarihi dolduğunda dosya kapanır ve hükümlü koşullu salıverilmiş sayılır. Bundan sonra koşullu salıverilme denetim süresi başlar; bu süre içinde hapis cezası gerektiren kasıtlı bir suç işlenirse koşullu salıverilme geri alınabilir.
İhlal veya Vazgeçme Nedeniyle Erken Kapanma
İhlal durumunda: DS kapatılır, hükümlü açık cezaevine gönderilir, dışarıda geçirilen süreler cezadan düşülür. Hükümlünün kendi isteğiyle vazgeçmesi durumunda da dosya kapatılır; ceza açık cezaevinde infaz edilmeye devam eder.
Tutukluluk veya Askerlik Nedeniyle Durdurma
Denetimli serbestlik süresinde hükümlü başka suçtan tutuklanır ya da askere alınırsa; yükümlülüklerin yerine getirilmesi durdurulur. Cezaevinde veya askerlikte geçirilen süreler denetim süresinden sayılır. Denetim süresi sonunda mahpusluk veya askerlik hali devam ediyorsa dosya kapatılarak mahkemesine gönderilir.
Yargıtay Kararları
İyi Hal Değerlendirmesini Yalnızca İdare ve Gözlem Kurulu Yapabilir (Yargıtay 1. CD, K.2022/7295)
İnfaz Hakimliği; hükümlü hakkında başka suçtan soruşturma bulunduğu gerekçesiyle idarenin yerine geçerek iyi hal değerlendirmesi yapamaz ve bu gerekçeyle denetimli serbestlik talebini reddedemez. İyi halin belirlenmesi yalnızca İdare ve Gözlem Kurulu’na aittir.
SMS Bildirimi Tebliğ Yerine Geçer (Yargıtay 1. CD, K.2025/4181)
Hükümlünün UYAP sistemindeki kayıtlı cep telefonuna “denetimli serbestlik kararı verildiğini ve 5 gün içinde müdürlüğe başvurulması gerektiğini” bildiren açıklayıcı içerikli SMS, usulüne uygun tebligat yerine geçmektedir. Tebliğ yapılıp yapılmadığı araştırılmadan ihlal kararı verilemez.
Memurun Yanlış Yönlendirmesi İhlal Saydırmaz (Yargıtay 1. CD, K.2021/13540)
Karakol görevlisinin hükümlüye “bugün imzanız yok” demesi üzerine imzasız ayrılan hükümlünün, bu beyanın doğruluğu araştırılmadan ihlal sayılması hukuka aykırıdır.
İki Kez Firar Eden Hükümlü Geçici 6. Maddeden Yararlanabilir (Yargıtay 1. CD, K.2021/14863)
Geçici 6. madde kapsamında açık cezaevine ikinci kez firar eden hükümlünün yararlanamayacağına dair kanunda bir hüküm bulunmamaktadır. İyi hâl şartlarını taşıyan kapalı cezaevindeki hükümlü de bu düzenlemeden yararlanabilir.
Denetimli Serbestlikte Geçirilen Süre Cezadan Mahsup Edilir (Yargıtay 8. CD, K.2014/6613)
DS kapsamında dışarıda geçirilen süreler; infazın bir parçasıdır ve cezadan mahsup edilmek zorundadır. DS kararı geri alınsa dahi dışarıda geçirilen süreler cezaevinde geçirilmiş gibi sayılarak cezadan düşülür.
Denetimli serbestlik başvurusu, ihlal nedeniyle kapalı cezaevine iade kararı veya infaz hakimliğine itiraz konusunda hukuki destek almak için Ankara Avukat Onuralp Turhan ile iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Hangi suçlar denetimli serbestlikten faydalanamaz?
Kasten öldürme (TCK 81, 82, 83), nitelikli cinsel saldırı (TCK 102/2, 103, 104/2-3), uyuşturucu imal ve ticareti (TCK 188), Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar, devletin güvenliğine karşı suçlar ve ikinci kez tekerrür halinde denetimli serbestlik uygulanamaz. Bu suçlarda genel 1 yıllık DS uygulanamaz; ancak bazı suçlarda 3/4 infaz tamamlandıktan sonra 1 yıllık DS uygulanabilmektedir.
3 yıl denetimli serbestlik kimleri kapsıyor?
İki grup: (1) Suç tarihi 30.03.2020 veya öncesi olan ve kapsam dışı suçlar listesinde bulunmayan hükümlüler (5275 SK Geçici m.6). (2) Suç tarihi 31.07.2023 veya öncesi olan, kasten öldürme (82/1 d,e,f), cinsel suçlar ve terör suçları dışında kalan hükümlüler (5275 SK Geçici m.10/6). Suçun tarihi belirleyicidir; mahkûmiyet ne zaman kesinleşirse kesinleşsin.
Denetimli serbestlikte kaç uyarı hakkın var?
Genel kural olarak 2 uyarı hakkı mevcuttur. 1 yıl içinde 3. ihlal gerçekleştiğinde “ısrar” kabul edilerek DS dosyası kapatılır ve hükümlü açık cezaevine gönderilir. Çocuklar için bu sayı 3 uyarı ve 4. ihlaline kadar uzar. Uyarılar arasındaki 1 yıllık süre önemlidir; 1 yıl içinde ihlal tekrarlanmazsa sayaç sıfırlanır.
Denetimli serbestlik kimlere verilmez?
Kapalı cezaevinde bulunan ve açık cezaevine geçme hakkı kazanmamış olanlar; ikinci kez tekerrür hükümlüleri; adli para cezasından çevrilme hapis ve disiplin/tazyik hapsi infaz edilenler; cinsel suçlar, terör, kasten öldürme gibi kapsam dışı suçlardan mahkûm olanlar denetimli serbestlik tedbirinden yararlanamaz.
Denetimli serbestlik imza kaç günde bir atılır?
Risk düzeyine göre değişir. Yüksek riskli hükümlüler: ilk 3 ay her gün, sonraki 3 ay haftada 3 gün, 6. aydan itibaren haftada 2 gün imza atar. Orta ve düşük riskli hükümlüler için denetim planı doğrultusunda genellikle haftada 1-3 gün imza atılmaktadır. Elektronik kelepçe uygulamalarında ise alan kısıtlaması geçerlidir; imza yerine sürekli konum takibi yapılır.
Denetimli serbestlik yurt dışına çıkabilir mi?
Hayır. Denetimli serbestlik yalnızca Türkiye sınırları içinde uygulanabilir; konsolosluklarda imza veya yükümlülük uygulaması mevcut değildir. Yurt dışına çıkmak ihlal sayılır ve DS kaldırılarak hükümlü açık cezaevine gönderilir. Yurt dışında yaşayan hükümlülerin DS’den yararlanmak için Türkiye’ye dönmesi ve yükümlülükleri burada yerine getirmesi zorunludur.
Sigortalı çalışanlar denetimli serbestlikten nasıl etkilenir?
Sigortalı çalışan hükümlünün kamuya yararlı işte ücretsiz çalışma yükümlülüğü askıya alınır. İmza ve diğer yükümlülükler ise devam eder. Sigortalı çalıştığını beyan eden ancak beyanı gerçek dışı çıkan hükümlünün durumu otomatik ihlal sayılmaz; kamuya yararlı işte çalışma yeniden başlatılır (Yargıtay 1. CD, K.2017/1650).
Denetimli serbestlik sorgulama nasıl yapılır?
e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden T.C. kimlik numarasıyla giriş yapıldıktan sonra “Ceza İnfaz Kurumu” veya “Denetimli Serbestlik Bilgileri” aranarak mevcut infaz durumu ve tahliye tarihi görüntülenebilir. Karar SMS ile de bildirilmektedir; Yargıtay bu SMS bildirimi tebligat olarak kabul etmektedir.
Denetimli serbestlik dosya kapanması nasıl olur?
Normal kapanma: Koşullu salıverilme tarihi dolduğunda DS dosyası kapanır ve hükümlü koşullu salıverilmiş sayılır. Erken kapanma: Yükümlülüklere ısrarla uymama veya hükümlünün kendi isteğiyle vazgeçmesi. Özel kapanma: Tutukluluk veya askerlik süresi denetim süresini doldurursa dosya kapatılarak mahkemesine gönderilir.
Uyuşturucu suçlarında denetimli serbestlik nasıl uygulanır?
İki ayrı senaryo mevcuttur. (1) Kullanmak için uyuşturucu bulundurma (TCK 191): Dava açılmadan önce savcı tarafından tedavi + DS tedbiri uygulanabilir; yükümlülüklere uyulursa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. (2) Uyuşturucu ticareti (TCK 188): Kapsam dışı suç olduğundan genel 1 yıllık DS uygulanamaz; 3/4 infaz oranı geçerlidir.
Denetimli serbestlik tahliyeden kaç gün sonra müdürlüğe başvurulmalıdır?
Tahliyeden itibaren 5 gün (hafta sonu dahil takvim günü) içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurulması zorunludur. Bu süre geçer ve ek 2 gün daha başvurulmazsa (toplamda 7 gün) firar suçu (TCK 292) devreye girer ve hükümlü kapalı cezaevine gönderilir.
Denetimli serbestlik uygulanan hükümlü yeni bir suç işlerse ne olur?
DS süresince işlenen ve alt sınırı 1 yıl veya fazla hapis cezası gerektiren kasıtlı suç nedeniyle kamu davası açılırsa; infaz hakimi DS kararını kaldırarak hükümlüyü açık cezaevine gönderebilir. Bu takdir hakkına sahiptir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı veya düşme kararı verilmesi halinde DS’ye devam kararı verilmek zorunludur.
Av. Onuralp Turhan – Avukat Onaylı İçerik
Bu makale, Ankara Barosu’na kayıtlı Av. Onuralp Turhan tarafından güncel Yargıtay içtihadı ve mevzuat esas alınarak kaleme alınmıştır. Ankara’nın Etimesgut ve Eryaman ilçelerinde faaliyet gösteren Turhan Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, ceza infaz hukuku başta olmak üzere geniş bir yelpazede müvekkillerine hizmet sunmaktadır. Hukuki destek için turhanhukukvedanismanlik.com.tr adresinden iletişime geçebilirsiniz.
Yorumlar
Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu (TCK 179) | 2026
[…] m.191 (kullanmak için uyuşturucu bulundurma) kapsamında da soruşturma açılabilir; bu süreç denetimli serbestlik tedbiri ile […]
Haksız Tahrik İndirimi (TCK 29) 2026 | Şartları, Oranı, Kaç Yıl?
[…] fark 5 yıla ulaşmaktadır. Azami tahrikte ceza 2 yıl 6 aya indiğinden, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hesabı da tamamen […]
Israrlı Takip Suçu ve Cezası 2026 (TCK 123/A) | Stalking
[…] bu imkânlar her zaman mümkün olmayabilir. Hapis cezasının infazı gündeme geldiğinde denetimli serbestlik şartları ve infaz hesaplama ayrıca […]